2025- Yapı İzinleri ve İlk El Konut Satışları

 

YAPI İNŞAAT RUHSATI, YAPI KULLANIM İZNİ VE İLK EL KONUT SATIŞLARI

(Zafer YÜKSELER, 27 Şubat 2026)

            TÜİK, 2025 yılı Ocak-Aralık dönemine ilişkin yapı inşaat ruhsatları ve yapı kullanım izinlerini açıklamıştır. Yapı inşaat ruhsatı verilen daire sayıları, geçen yıla göre, yüzde 30,2, yapı kullanım izni verilen daire sayıları yüzde 5,9 oranında artmıştır. Bu dönemde ikamet amaçlı bina inşa maliyetlerindeki yıllık ortalama artış yüzde 23,7 olurken, yeni konut fiyatları endeksi ortalama yüzde 32,8 oranında artmış, ilk el konut satışları ise yüzde 10,3 oranında yükselmiştir.

2022 yılı sonlarında, dar gelirliler için “İlk Evim Projesi”, orta gelirliler için “Yeni Evim Projesi” başlatılmıştır. “Sosyal Konut Projeleri” ile Türkiye genelinde çeşitli illerde 300-350 bin konutu kapsayacak inşaat faaliyetleri başlatılması kararlaştırılmıştı. Ancak 2023 Şubat ayında yaşanan ve 11 ili kapsayan “Deprem Felaketi” önceliklerin önemli ölçüde değişmesine neden olmuştur. Deprem konutlarının yapımı ve depremzedelerin geçici ve kalıcı iskanı temel öncelik olmuştur. 2023 yılında Mahalli İdare seçimleri ve sosyal konut projelerinin etkisiyle yapı inşaat ruhsatlarındaki daire sayıları yüzde 28,2 oranında artmıştı. Yapı ruhsatlarındaki daire sayıları  2024 yılında yüzde 7,7 gerilemiş, 2025 yılı ikinci çeyreğinden itibaren hızlı bir artış sürecine girerek yıl genelinde yüzde 30,2 oranınsa artış göstermiştir.

2021 yılı son çeyreğinde faizlerin indirilmesi, yatırım amaçlı konut talebini teşvik etmiş ve konut fiyatlarında aşırı artışı da beraberinde getirmişti. 2022 yılı ikinci yarısından itibaren toplam konut satışları gerilemeye başlamış ve bu eğilim 2023 yılında ve 2024 yılı ilk yarısında da devam etmiştir. Konut fiyatları ve maliyetlerinin geldiği seviye ile konut kredi faizlerindeki yükseliş ve kredi koşullarındaki sıkılık inşaat faaliyetlerini olumsuz etkilemiştir. Ancak yılın ikinci yarısında konut satışlarında canlanma olmuş, ilk yarıda yüzde 5,6 gerileyen toplam konut satışları, yılın ikinci yarısında yüzde 35,7, yıl genelinde ise yüzde 17 artmıştır. 2025 yılında ilk el konut satışları yüzde 10,3 oranında yükselmiştir. Ocak-aralık döneminde ipotekli satışlar yüzde 48,8, toplam satışlar ise yüzde 13,6 oranında artmıştır. 2025 yılında Türkiye genelinde, 100 m2’lik bir konutun fiyatı yaklaşık 4,1 milyon liradır. Konut maliyet ve fiyatlarının geldiği seviye konut edinme imkanlarını oldukça sınırlandırmıştır. 2022 ve 2023 yıllarında konut fiyatlarındaki aşırı yükseliş konut kiralarının da aşırı yükselmesine neden olmuştur. Konut fiyatlarındaki yükseliş, yabancılara konut satışını da olumsuz etkilemiş ve yabancılara konut satışı, 2023 yılında yüzde 48,2, 2024 yılında yüzde 31,5, 2025 yılında ise yüzde 10,5 oranında gerilemiştir.

Yapı İnşaat Ruhsatı-Yapı Kullanım İzni ve İlk El Konut Satışı (Daire, Bin Adet)   Ruhsat İzin İlk El Satış 2013 842 728 638 2014 1.035 780 594 2015 906 736 640 2016 1.018 760 686 2017 1.420 838 718 2018 687 908 716 2019 325 750 563 2020 564 609 530 2021 742 636 527 2022 722 652 547 2023 925 539 442 2024 854 636 518 2025 1.112 674 571 Toplam (2013-25) 11.151 9.245 7.691   Özel Sektöre Ait Yapılardaki Daireler   Ruhsat İzin İlk El Satış 2023 784 475 442 2024 688 530 518 2025 843 542 571 2013-2025 9.828 8.244 7.691 Kaynan:TÜİK.

 

 

 

 

2026 20 ŞUBAT-ULUSLARARASI REZERVLER VE DÖVİZ LİKİDİTESİ

 

Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi (Zafer YÜKSELER)

            T.C. Merkez Bankası, 2026 yılı Ocak ve 20 Şubat haftasına ait “Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi” tablosunu yayınlamıştır. Tabloda yer alan “Resmi Rezerv Varlıkları”, yurt dışı işlemlerin yanı sıra yurt içi yerleşiklerle yapılan yabancı para cinsinden işlemleri de kapsamaktadır. Resmi rezerv varlıklar, döviz, altın, IMF rezerv pozisyonu ve SDR toplamından oluşmaktadır. 2025 yılı 14 Mart haftasında 171,1 milyar dolara yükselen resmi rezerv varlıklar, olumsuz siyasi gelişmelerin etkisiyle, nisan ayında 138,1 milyar dolara kadar gerilemişti. 2026 ocak ayında 218,2 milyar dolara yükselen rezervler, 20 Şubat’ta 206,1 milyar dolara gerilemiştir.

Resmi rezerv varlıklar toplamından, döviz kredileri-menkul kıymetler-mevduatlar, yurt içi para birimi cinsinden yapılan türev işlemler (swap dahil) ve şarta bağlı döviz yükümlülükleri (yabancı para ve altın cinsinden tutulan zorunlu karşılıklar dahil) ve SDR tahsisatı çıkartılınca “Net Rezerv Varlıklar” elde edilmektedir. 2025 14 Mart haftasında 63,5 milyar dolara yükselen net rezerv varlıklar, nisan ayında 15,5 milyar dolara gerilemiş, 2026 yılı ocak ayında 89,5 milyar dolar, 2026 yılı 20 Şubat haftasında ise 76,2 milyar dolar olmuştur. 2025 yılı aralık ayında 12,7 milyar dolar olan toplam swap hacmi ise 2026 yılı 20 Şubat haftasında 13,5 milyar dolar olmuştur.

2025 yılının 14 Mart haftasında 89,5 milyar dolara yükselen brüt döviz varlıkları, nisan ayında 49 milyar dolara gerilemiş, 2026 yılı ocak ayında 76,6 milyar dolar, 20 Şubat haftasında ise 65,9 milyar dolar olmuştur. 2025 yılı 14 Mart haftasında -2,1 milyar dolar olan net döviz varlıkları, 2026 ocak ayında -22,7 milyar dolar, 2026 yılı 20 Şubat haftasında ise -30,9 milyar dolar olmuştur. 2024 aralık ayında 55,6 milyar dolar olan net altın varlıkları, 2026 ocak ayında 112 milyar dolar, 20 Şubat haftasında ise 106,9 milyar dolar olmuştur. 2025 şubat-2026 yılı 20 Şubat arasında toplam altın varlıklarında gözlenen 61,8 milyar dolarlık artışın 57,5 milyar doları altın fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanmıştır. 2026-30 Ocak ile 20 Şubat haftası arasında yüzde 0,2 gerileyen altın fiyatları, altın rezervlerinin 1,1 milyar dolar azalmasına neden olmuştur. 

   ULUSLARARASI REZERVLER VE DÖVİZ LİKİDİTESİ (Milyon dolar)

	2024	2025			2026
	Aralık	Ocak	14 Mart(*)	Aralık	Ocak	20 Şubat
A. Toplam Rezerv Varlıklar	155.156	165.974	171.082	184.021	218.158	206.078
1.Döviz Varlıkları	83.523	89.955	89.539	63.915	76.617	65.875
2.Altın	64.283	68.664	74.013	112.385	133.753	132.433
3.IMF Rezerv Pozisyonu+SDR	7.350	7.355	7.530	7.721	7.788	7.770
B. Toplam Yükümlülükler	-117.642	-105.403	-107.542	-126.081	-128.640	-129.845
1.Döviz Kredisi, menkul kıymet, mevduat	-41.365	-42.493	-40.161	-42.348	-41.321	-40.051
2.Yurtiçi-yurtdışı türev işlem (swap dah.)	-22.334	-10.324	-11.091	-17.287	-17.312	-17.279
3. Diğer	1.476	3.834	2.596	4.552	6.556	3.700
4. Şarta Bağlı Yükümlülükler	-48.216	-49.212	-51.506	-63.432	-68.931	-68.600
a. Döviz	-38.058	-39.373	-40.351	-42.517	-40.656	-39.402
b. Altın	-10.158	-10.839	-11.155	-20.915	-28.275	-29.198
5. SDR	-7.203	-7.208	-7.380	-7.566	-7.632	-7.615
C. Net Rezerv Varlıklar	37.514	60.571	63.549	57.940	89.518	76.233
1. Döviz	-18.234	-1.235	-2.064	-38.237	-22.672	-30.857
2. Altın	55.601	61.659	65.454	96.022	112.034	106.935
3. IMF Rezerv Pozisyonu	147	147	150	155	156	155

   Kaynak: TCMB. (*) İstanbul Belediye Başkanının tutuklanmasından önceki hafta.