2026 EYLÜL- ÖDEMELER DENGESİ
GELİŞMELERİ
(Zafer YÜKSELER, 13 Kasım 2026)
2025 Eylül ayında 585 milyon dolar fazla veren cari
işlemler dengesi, 2026 Eylül ayında da 2.720 milyon dolar fazla vermiştir. Cari
işlemler dengesi geçen yılın Ocak-Eylül döneminde 19,1 milyar dolar, 2026 yılı Ocak-Eylül
döneminde ise 28 milyar dolara açık vermiştir. Eylül ayı itibariyle
yıllıklandırılmış cari açık, geçen yıl 25,8 milyar dolar, bu yıl ise 39,2
milyar dolar olmuştur. 2025 yılı Eylül ayında 7 milyar dolar olan dış ticaret
açığı, 2026 yılı Eylül ayında 5,2 milyar dolara gerilemiştir. Ocak-Eylül dönemi
dış ticaret açığı ise 67,2 milyar dolardan 71 milyar dolara çıkmıştır. 2026 yılı
Eylül ayında ihracat, geçen yıla göre yüzde
15,3 yükselmiş ve 26 milyar dolar olmuş, ithalat ise yüzde 5,6 artarak 31,1 milyar
dolar olmuştur. Ocak-Eylül döneminde ihracat 200,5 milyar dolardan 211 milyar
dolara, ithalat ise 267,6 milyar dolardan
281,9 milyar dolara yükselmiştir. 2026 yılı Eylül ayında ve Ocak-Eylül
döneminde parasal olmayan altın dengesinde iyileşme gözlenmiş ve açık 2026 yılı
Ocak-Eylül döneminde 13,3 milyar dolardan, 6,5 milyar dolara gerilemiştir. İran savaşının enerji dengesine olumsuz etkisi
2026 yılı Eylül ayında da devam etmiştir.
2025 Eylül ayında 3,4 milyar dolar olan enerji dengesi açığı, 2026 Eylül ayında
5,2 milyar dolara yükselmiştir. 2026 yılı Ocak-Eylül döneminde enerji ithalatı 53,3
milyar dolar olmuş ve geçen yıla göre yüzde 14 artış göstermiştir. Parasal
olmayan altın ve enerji hariç cari işlemler dengesi, 2025 Ocak-Eylül döneminde 28,9
milyar dolar, 2026 Ocak-Eylül döneminde ise 19,8 milyar dolar fazla vermiştir. 2026
yılındaki fazlanın tümü, Temmuz-Eylül dönemindeki fazladan kaynaklanmıştır. 2026
yılı Ocak-Eylül döneminde dış ticaret ve cari işlemler dengesi açığındaki
yükselişin ana nedeni parasal olmayan altın ve enerji hariç dengedeki
bozulmadır.
2025 Ocak-Eylül döneminde 48,4 milyar dolar fazla veren hizmetler
dengesi 2026 yılında da 51,4 milyar dolar fazla vermiştir. Ağustos ayında
gerileyen net seyahat gelirleri, Eylül ayında 300 milyon dolar, Ocak-Eylül
döneminde ise 946 milyon dolar artmış ve Ocak-Eylül döneminde 39,9 milyar dolar
olarak gerçekleşmiştir. Faiz, portföy, kar transferleri ve ücret ödemelerinden
oluşan “birincil gelir dengesi” açığı, 2026 Eylül ayında 2,5 milyar dolar, 2026
Ocak-Eylül döneminde ise 20,3 milyar dolar açık vermiştir.
2025 yılında resmi rezerv varlıklar
22 milyar dolar azalmıştır. 2025 yılında,
resmi rezerv varlıklar içinde yer alan altın rezervleri 48,1 milyar dolar artarak
112,4 milyar dolara yükselmiştir. Bu yükseliş altın fiyatlarındaki yüzde 64,2 oranındaki
artıştan kaynaklanmıştır. 2025 yılında altın rezervlerindeki artışın 43,9
milyar doları fiyat artışından gelmiştir. 2025 yılı Ocak-Eylül döneminde 11,5
milyar dolar azalan resmi rezerv varlıklar, 2026 yılı Ocak-Eylül döneminde de 20,9
milyar dolar gerilemiştir. Resmi rezervlerde 2026 Eylül ayında 10 milyar dolar
azalış olmuştur. 2026 yılı Şubat ayı sonlarında başlayan İran savaşı, altın
rezervlerinde önemli bir düşüşe neden olmuştur. 2026 yılı Şubat ayında 136,8
milyar dolara yükselen altın rezervleri, Haziran ayında 94,3 milyar dolara kadar
gerilemiş, Eylül ayında ise 107,1 milyar dolar olmuştur. Temmuz ve Ağustos aylarında
gerileyen banka rezervleri, Eylül ayında artmış ve 2026 Ocak-Eylül döneminde 6,6
milyar dolara yükselmiştir.
2025 Eylül ayında 1,5 milyar
dolar olan sıcak para girişi, “Fon Yolsuzluğu” nedeniyle 2026 yılı Eylül ayında
tersine dönmüş ve 7,9 milyar dolarlık çıkış yaşanmıştır. 2025 Ocak-Eylül
döneminde 15,9 milyar dolar olan sıcak para girişi, 2026 yılında 16,1 milyar
dolarda kalmıştır. 2026 Eylül ayında yurtdışı yerleşikler borsa ve yatırım
fonlarındaki varlıklarını 5,9 milyar dolar, borçlanma senetlerini 0,6 milyar dolar,
mevduatlarını 1,1 azaltmıştır. Bankaların
kısa vadeli kredi kullanımları 0,5 milyar dolar azalmış, diğer sektörlerin kısa
vadeli kredi kullanımları ise 0,1 milyar dolar yükselmiştir. 2026 Ocak-Eylül
döneminde yabancıların ülkemizdeki doğrudan yatırım girişleri 11,2 milyar dolardan
8,4 milyar dolara gerilerken, vatandaşlarımızın yurt dışında yaptıkları
yatırımlar 7,1 milyar dolardan 7,2 milyar dolara yükselmiştir. 2025 Ocak-Eylül
döneminde pozitif 3 milyar dolar olan Net Hata ve Noksan kalemi, 2026 yılı
Ocak-Eylül döneminde negatif 10,4 milyar dolar olmuştur.
2026 Eylül ayında ortalama
dolar kuru, geçen yıla göre, yüzde 17,7 oranında artmıştır. Bu dönemde yıllık
TÜFE artışı yüzde 29,73, yıllık Yİ-ÜFE artışı ise yüzde 27,38 olmuştur. 2026 Eylül
ayı itibariyle, yıllık bazda, Türk lirası TÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre
yüzde 6,7. Yİ-ÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 1,7 oranında değer kazanmıştır.
İhracatın ithalatı karşılama
oranı 2025 Eylül ayında yüzde 76,4 iken, 2026 yılında yüzde 83,4’e yükselmiştir.
Parasal olmayan altın ve enerji hariç ihracat/ithalat oranı da yüzde 94,4’ten
yüzde 97,7’ye çıkmıştır. Ocak-Eylül dönemi itibariyle ihracat/ithalat oranlarında
sınırlı düşüş olduğu görülmektedir. 2026 Eylül ayında yatırım malı ithalatı yüzde
9,5, ara malı ithalatı yüzde 6,8 artarken, tüketim malı ithalatı yüzde 0,5 azalmıştır.
2026 yılı Ocak-Eylül döneminde dış
ticaret hadleri lehimize dönmüş, 90,4’ten 91’e yükselmiştir. ihracat fiyatları
yüzde 11,2, ithalat fiyatları ise yüzde 10,5 artmıştır. 2026 Ocak-Eylül
döneminde ihracat miktar endeksi yüzde 5,5, ithalat miktar endeksi ise yüzde 4,7
oranında düşüş göstermiştir.
