2026 1, Çeyrek-Sanayi sektöründe Reel Birim Ücret

 

2026 Ocak-Mart Döneminde

Sanayi Sektöründe Reel Birim Ücret

(Zafer YÜKSELER, 25 Mayıs 2026)

                 TÜİK, 2026 Ocak-Mart dönemine ilişkin 2021=100 bazlı işgücü girdi göstergelerini açıklamıştır. 2026 yılı 1.çeyreğinde sanayi sektöründe çalışılan saat endeksi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,1, yıllık ortalamada ise yüzde 3,5 oranında gerilemiştir. Sanayi üretim endeksi de 2026 yılı 1.çeyreğinde yüzde 1,4 gerilemiş, yıl genelinde ise yüzde 2,8 oranında artış göstermiştir. Saatlik işgücü verimi 1.çeyrekte yüzde 5,1, yıl genelinde ise yüzde 6,5 yükselmiştir. Saatlik işgücü maliyeti (kazanç), 1.çeyrekte yüzde 41,2 oranında artmıştır.  İşgücü verimine göre düzeltilmiş nominal birim ücret endeksi ise (İşgücü maliyeti(kazanç)/İşgücü verimi) 2026 yılı 1.çeyreğinde yıllık olarak yüzde 34,4, yıllık ortalamada yüzde 30,5 oranında yükselmiştir (Tablo:1). 2026 yılı Ocak-Mart döneminde, yıllık olarak, TÜFE ve Yİ-ÜFE yüzde 31,0 oranında artış göstermiştir. Sanayi sektöründe TL cinsinden reel birim ücret TÜFE ve Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 2,6 oranında artmıştır. Aynı dönemde dolar cinsinden reel birim ücret yüzde 11,5 oranında artarken, Euro cinsi reel birim ücret yüzde 0,2 oranında yükselmiştir.

            Yıllık ortalamalar incelendiğinde, 2026 yılı 1.çeyreğinde işgücü maliyeti (kazanç) yüzde 38,9, nominal birim ücret ise yüzde 30,5 artmıştır. TÜFE bazlı reel birim ücret yüzde 2,1 gerilerken, Yİ-ÜFE bazlı reel birim ücret yüzde 2,8, dolar cinsi reel birim ücret yüzde 7,8 yükselmiştir. Euro cinsi reel birim ücret ise yüzde 0,2 oranında gerilemiştir (Tablo:1).    

Tablo:1-Sanayi Sektörüne İlişkin Göstergeler ve Birim Ücret Endeksi (2021=100)   I. Çeyrek (Ocak-Mart)  Yıllık Ortalama 2025 2026 % Değişim 2025 2026 % Değişim Çalışılan Saat Endeksi 104,2 97,8 -6,1 103,8 100,2 -3,5 Üretim Endeksi 102,6 101,2 -1,4 106,5 109,5 2,8 Saatlik İşgücü Verimi 98,5 103,5 5,1 102,5 109,2 6,5 Saatlik İşgücü Kazanç Endeksi (1) 895,8 1.265,0 41,2 771,5 1.071,5 38,9 TÜFE Endeksi 513,9 673,3 31,0 456,7 606,6 32,8 Yİ-ÜFE 547,7 717,3 31,0 510,9 648,3 26,9 Dolar Endeksi 408,1 492,0 20,6 384,8 465,9 21,1 Euro Endeksi 364,4 488,7 34,1 350,4 458,3 30,8 Nominal Birim Ücret (2) 909,8 1222,5 34,4 755,1 985,3 30,5 Reel Birim Ücret Endeksi                 TL. Cinsi-TÜFE’ye Göre (3) 177,0 181,6 2,6 165,5 162,1 -2,1     TL. Cinsi-Yİ-ÜFE’ye Göre 166,1 170,4 2,6 147,6 151,7 2,8     Dolar Cinsi 222,9 248,5 11,5 195,9 211,1 7,8     Euro Cinsi 249,7 250,1 0,2 215,2 214,7 -0,2 Kaynak:TÜİK ve kendi hesaplamalarımız. (1) İşgücü Kazanç Endeksi, EYT’liler için yapılan kıdem/ihbar tazminatı ödemelerini kapsamamaktadır. (2) Nominal Birim Ücret= Saatlik İşgücü Kazancı/Saatlik İşgücü Verimi. (3) Reel Ücret Endeksi-TL. Cinsi-TÜFE’ye Göre= Nominal Birim Ücret/TÜFE Endeks

2015 sonrası dönemde TÜFE bazlı reel birim ücret endeksinde istikrar gözlenirken, dolar ve Yİ-ÜFE bazlı reel birim ücret gerilemiştir (Grafik:2). Özellikle 2015 yılı 3.çeyreğinden itibaren, işgücü verimliliğindeki artışın da katkısıyla, dolar cinsi reel birim ücret endeksinde hızlı bir düşüş olduğu görülmektedir. Ancak bu eğilim 2022 yılı ikinci yarısından itibaren tersine dönmüştür. Bu dönemde işgücü maliyetlerindeki yükseliş, TÜFE, dolar ve Euro cinsi reel birim ücretlerde artış eğilimini başlatmıştır. 2023 yılında nominal birim ücret endeksindeki artışın yüzde 100’ü aşması reel birim ücret endekslerinin de hızla yükselmesine neden olmuş ve bu eğilim 2024 yılında da devam etmiştir. 2025 ve 2026 yıllarında ücret artışlarının sınırlı tutulması ve işgücü verimliliğindeki artış, yıllıklandırılmış verilere göre reel birim ücretlerdeki yükselişi durdurmuş, 2025 yılının 4.çeyreğinde ve 2026 yılı 1.çeyreğinde TÜFE bazlı reel birim ücret endeksi gerilemiş, dolar cinsi endeks ise artmıştır (Grafik:2).

Hayat pahalılığı ve geçim sorununun arttığı bir dönemde, döviz cinsi reel birim ücretlerdeki yükseliş ekonomide ciddi bir ikilemi de beraberinde getirmiştir. Bir taraftan ücret artışları baskı altına alınırken, diğer taraftan döviz kurundaki değerlenme ile enflasyon kontrol edilmeye çalışılmaktadır. Bu durumun geçim sorununu daha da ağırlaştırdığı görülürken, rekabet gücü kaybının üretimi sınırladığı, istihdamda gerilemeye yol açtığı ve ekonomide ciddi bir reel dengesizlik ortaya çıkardığı anlaşılmaktadır.

2026 NİSAN- İNŞAAT MALİYETLERİ, KONUT FİYAT VE SATIŞLARI

 

2026 NİSAN: İNŞAAT MALİYETLERİ, KONUT FİYATLARI VE KONUT SATIŞLARI

(Zafer YÜKSELER, 20 Mayıs 2026)

            2025 nisan ayında yüzde 23,4 olan ikamet amaçlı bina inşaat maliyetlerindeki yıllık artışın, 2026 nisan ayında yüzde 27,4’e yükseldiği tahmin edilmektedir. 2026 nisan ayında yeni konut fiyatları aylık bazda yüzde 2,3 oranında artmıştır. 2025 nisan ayında yüzde 32,3 olan yeni konut fiyatlarındaki yıllık artış 2026 nisan ayında yüzde 30,2 olmuştur.

Tablo:1-İnşaat Maliyetleri, Konut Fiyatları, Konut Satışları, Faiz Oranları ve TÜFE ( NİSAN )

	Nisan Ayı İtibariyle Yıllık % Değişim
	2023	2024	2025	2026
İkamet Amaçlı Binalar İnşaat Maliyet Endeksi (1)	55,49	71,02	23,36	27,37
Yeni Konutlar Fiyat Endeksi (YKFE) (2023=100)	126,05	51,70	32,28	30,17
İlk El Konut Satışları	-35,72	-15,64	40,16	9,60
İpotekli Konut Satışları	-35,39	-67,41	145,12	40,52
Konut Kredi Faiz Oranı (Akım, %)	18,59	44,72	39,56	36,62
Mevduat Faizi (Akım, 3 ay+6 ay+1 yıl Ortalama, %)	20,46	58,59	48,82	46,10
TÜFE	43,70	69,81	37,85	32,37
Reel Yeni Konutlar Fiyat Endeksi (TÜFE’ye Göre)	57,31	-10,66	-4,04	-1,67

Kaynak: TÜİK-TCMB ve kendi hesaplamalarımız. (1)2026 Ocak verisi tahmindir.

2022-2023 döneminde inşaat maliyetlerindeki artış yanı sıra, yabancıların konut alımları ve negatif reel faizlerin etkisiyle yatırım amaçlı konut talebinin yükselmesi sonucunda artış gösteren yeni konut fiyatları, 2023 yılı ikinci yarısında faiz oranlarındaki artış ve kredi koşullarındaki sıkılaştırmanın etkisiyle ivme kaybetmiştir (Grafik:1ve 3).

2025 mayıs-aralık döneminde reel olarak yüzde 3,3 artış gösteren yeni konut fiyatları, 2026 yılı ocak-nisan döneminde reel olarak yüzde 4,8 oranında gerilemiştir. Ocak-Nisan döneminde TÜFE enflasyonu yüzde 14,6 iken, yeni konut fiyatlarındaki yükseliş yüzde 9,2 düzeyinde kalmıştır. Yabancılara konut satışının azalması, reel mevduat faizinin helen yüksek seviyesini koruması ve konut kredilerine ilişkin kısıtların devam etmesi, konut fiyatlarındaki reel artışları sınırlandırmaktadır.

2026 nisan ayında toplam konut satışları, bir önceki aya ve geçen yılın aynı ayına göre, sırasıyla, yüzde 11,9 ve yüzde 2,6 oranında artmıştır. 2026 ocak-nisan döneminde toplam konut satışları yıllık olarak yüzde 0,5 oranında artarken, ipotekli satışlar yüzde 33,8, ilk el satışlar ise yüzde 3,8 oranında yükselmiştir.

Yabancılara konut satışı 2026 yılı nisan ayında, geçen yıla göre, yüzde 1,1, ocak-nisan döneminde ise yüzde 11,6 azalmıştır. Yabancılara konut satışlarının toplam satışlar içindeki payı 2025 yılı nisan ayında yüzde 1,2 iken, bu yıl yüzde 1,1’e gerilemiştir. Toplam satışlar içinde ipotekli satışların payı 2025 yılı nisan ayında yüzde 14,8 iken, 2026 nisan ayında yüzde 20,3’e yükselmiştir.

Mevduat faizlerindeki yükseliş konut fiyatlarındaki artışı önemli ölçüde kısıtlamış ve yeni konut fiyatları 2024 yılı şubat ayından itibaren reel olarak gerilemeye başlamıştır (Grafik:3). 2024 temmuz-eylül döneminde reel konut fiyatlarındaki düşüşün belirginleşmesi, ekim ayından itibaren konut satışlarını olumlu etkilemiştir. 2025 yılında beklenen ve ex-ante reel faizlerin durağanlaşması, reel konut fiyatlarındaki düşüşü sınırlandırmıştır. Konut satışlarındaki artış, özellikle ipotekli satışların artması, ocak-nisan döneminde yüzde 2,4 gerileyen yeni konut fiyatlarının mayıs-aralık döneminde reel olarak yüzde 3,3 yükselmesine neden olmuştu. Ancak, 2026 ocak-nisan döneminde, yüksek TÜFE enflasyonu nedeniyle, yeni konut fiyatları yıllık bazda reel olarak yüzde 4,8 gerilemiştir.

Konut fiyatlarındaki reel gerileme, faiz oranlarındaki düşüş ve asgari ücretteki artış çalışanların konut satın alma güçlerini olumlu etkilemektedir. 2024 yılı ilk çeyreğinde bir asgari ücretlinin 100 m2’lik bir konutu peşin alması için 180 ay (15 yıl) çalışması gerekirken, 2025 yılı ilk çeyreğinde, asgari ücretteki artışın etkisiyle, bu sayı 171 aya (14,3 yıl) gerilemişti. Çalışılması gereken süre 2026 yılı ilk çeyreğinde ise 172 ay (14,3 yıl) olmuştur [1]. Aynı konut alımı için konut bedelinin yüzde 25’i kadar 120 ay vadeli kredi kullanılması durumunda, çalışılması gereken ay, faiz ödemelerinin etkisiyle önemli ölçüde yükselmektedir. 2024 yılı ilk çeyreğinde çalışılması gereken ay 370 ay (30,8 yıl) iken, 2025 yılı ilk çeyreğinde 344 aya (28,6 yıl), 2026 yılı ilk çeyreğinde ise bu sayı 329 aya (24,7 yıl) gerilemiştir.[2]

---

[1] TCMB konut m2 birim fiyatına göre 100 m2 büyüklüğündeki konut, 2024 yılı ilk çeyreğinde 3.1 milyon lira, 2025 yılı ilk çeyreğinde 3,8 milyon lira, 2026 ilk çeyreğinde ise 4,8 milyon lira civarındadır. Aylık net asgari  ücret 2024 yılında 17.002 lira, 2025 yılında 22.105 lira, 2026 yılında ise 28.076 liradır.

[2] TCMB verilerine göre konut kredi faizi 2024 yılı ilk çeyreğinde yüzde 41,67, 2025 yılı ilk çeyreğinde yüzde 39,97, 2026 yılı ilk çeyreğinde ise yüzde 35,35 olmuştur.