2026 MART- ÖDEMELER DENGESİ
GELİŞMELERİ
(Zafer YÜKSELER, 13 Mayıs 2026)
2025 Mart ayında 4,9 milyar dolar açık veren cari
işlemler dengesi, 2026 Mart ayında 9,7 milyar dolar açık vermiştir. Cari
işlemler dengesi geçen yılın Ocak-Mart döneminde 14,1 milyar dolar açık
verirken, 2026 yılı Ocak-Mart döneminde açık 23,7 milyar dolara yükselmiştir. Cari
açıktaki yükseliş dış ticaret dengesindeki bozulmadan kaynaklanmıştır. 2025
yılı Mart ayında 7,2 milyar dolar olan dış ticaret açığı, 2026 yılı Mart ayında
11,2 milyar dolar, Ocak-Mart dönemi dış ticaret açığı ise 22,5 milyar dolardan 28,7
milyar dolara çıkmıştır. 2026 yılı Mart ayında ihracat, geçen yıla göre yüzde 6,4
gerilemiş ve 21,9 milyar dolar olmuş, ithalat ise yüzde 8,2 artarak 33,1 milyar
dolar olmuştur. Ocak-Mart döneminde ihracat 65,3 milyar dolardan 63,2 milyar
dolara gerilemiş, ithalat ise 87,8 milyar dolardan 91,9 milyar dolara yükselmiştir. 2026 yılı Mart
ayında ve Ocak-Mart döneminde parasal olmayan altın dengesinde sınırlı bir bozulma
gözlenmiş ve açık, 2026 yılı Ocak-Mart döneminde 4,1 milyar dolardan, 4,9
milyar dolara çıkmıştır. İran savaşına
rağmen enerji dengesinde 2026 Mart ayında ve Ocak-Mart döneminde iyileşme gözlenmiştir. Ocak-Mart döneminde
enerji ithalatı 14,2 milyar dolardan 12,4 milyar dolara gerilemiştir. Parasal
olmayan altın ve enerji hariç cari işlemler dengesi, 2025 Mart ayı ve Ocak-Mart
döneminde fazla verirken, 2026 Mart ayında 3,9 milyar dolar, Ocak-Mart
döneminde de 6,3 milyar dolar açık vermiştir. 2026 yılı Ocak-Mart döneminde dış
ticaret ve cari işlemler açığındaki yükselişin ana nedeni parasal olmayan altın
ve enerji hariç dengedeki bozulmadır.
2025 Ocak-Mart döneminde 8 milyar dolar fazla veren hizmetler dengesi 2026
yılında 7,6 milyar dolar fazla vermiştir. Net seyahat gelirleri 2026 Ocak-Mart
döneminde, 6,5 milyar dolardan 7,2 milyar dolara yükselmiştir. Telekomünikasyon
ve diğer iş hizmet giderlerindeki yükseliş, hizmetler dengesinin bozulmasına
neden olmuştur. Faiz, portföy, kar transferleri ve ücret ödemelerinden oluşan
“birincil gelir dengesi” , 2025 Ocak-Mart döneminde 6,1 milyar dolar, 2026
yılında ise 6,6 milyar dolar açık vermiştir.
2025 yılında resmi rezerv varlıklar
22 milyar dolar azalmıştır. 2025 yılında,
resmi rezerv varlıklar içinde yer alan altın rezervleri 48,1 milyar dolar artarak
112,4 milyar dolara yükselmiştir. Bu yükseliş altın fiyatlarındaki yüzde 64,2 oranındaki
artıştan kaynaklanmıştır. 2025 yılında altın rezervlerindeki artışın 43,9
milyar doları fiyat artışından gelmiştir. 2026 yılı Ocak ayında resmi rezerv varlıklar, altın fiyatlarındaki
ve altın rezervlerindeki artışın etkisiyle, 12 milyar dolar yükselmiştir. 2026 Şubat ayında altın fiyatları ve altın
rezervlerindeki artış yavaşlamış, döviz rezervleri gerilerken toplam rezerv
varlıklar 10,6 milyar dolar düşüş göstermiştir. 2026 yılı Mart ayında da resmi
rezerv varlıklar 43,4 milyar dolar azalmıştır. Mart ayında altın fiyatları
yüzde 12 civarında gerilemiş, yaklaşık 130 ton civarında da altın satışı yapılmıştır.
Banka rezervleri Mart ayında 10,4 milyar dolar artış göstermiştir. 2026
Ocak-Şubat döneminde negatif olan Net Hata ve Noksan kalemi, Mart ayında da negatif
7 milyar dolar olmuş ve Ocak- Mart döneminde negatif 16,2 milyar dolara
yükselmiştir.
İran savaşının en belirgin
etkisi resmi rezervlerdeki azalış ve sıcak para çıkışlarında gözlenmiştir. 2026
Ocak ayında 14,4 milyar dolar olan sıcak para girişi, Şubat ayında 0,8 milyar
dolara gerilemiş, Mart ayında ise sıcak paradan 18,9 milyar dolar çıkış
olmuştur. 2026 Mart ayında yurtdışı yerleşikler borsa ve yatırım fonlarındaki
varlıklarını 4,2 milyar dolar, borçlanma
senetlerini 6,4 milyar dolar, mevduatlarını 6,6 milyar dolar azaltmıştır. Bankalar kısa vadeli kredi kullanımlarını 0,6 milyar
dolar, diğer sektörler de kısa vadeli kredi kullanımlarını 1,1 milyar dolar azaltmıştır.
2026 Ocak-Mart döneminde yabancıların ülkemizdeki doğrudan yatırımları 2,9
milyar dolardan 2,6 milyar dolara gerilerken, vatandaşlarımızın yurt dışında
yaptıkları yatırımlar 2,4 milyar dolardan 2,8 milyar dolara yükselmiştir.
2026 Mart ayında ortalama
dolar kuru, geçen yıla göre, yüzde 19,2 oranında artmıştır. Bu dönemde yıllık
TÜFE artışı yüzde 30,9, yıllık Yİ-ÜFE artışı ise yüzde 28,1 olmuştur. 2026 Mart
ayı itibariyle, yıllık bazda, Türk lirası TÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre
yüzde 2,1. Yİ-ÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 1,4 oranında değer kazanmıştır.
Ancak, 2025 Aralık ayına göre Türk lirasındaki reel değerlenme, TÜFE bazlı
endekse göre yüzde 5,8, Yİ-ÜFE bazlı
endekse göre yüzde 3,1 olmuştur.
İhracatın
ithalatı karşılama oranı 2025 Mart ayında yüzde 76,5 iken, 2026 yılında yüzde 66,1’e
gerilemiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç ihracat/ithalat oranı ise
yüzde 92,9’dan yüzde 78,9’a inmiştir. Genel ihracat-ithalat oranındaki bozulma
büyük ölçüde ithalattaki artıştan kaynaklanmaktadır. 2026 yılı Mart ayında
ihracat yüzde 6,4 oranında gerilerken, ithalat yüzde 8,2 oranında yükselmiştir.
2026 Mart ayında yatırım malı ithalatı yüzde 7,8, ara malı ithalatı yüzde 11,2
artarken, tüketim malı ithalatı yüzde 5,3 oranında azalış göstermiştir. 2026
yılı Ocak-Mart döneminde dış ticaret
hadleri lehimize dönmüş, ihracat fiyatları yüzde 12,7, ithalat fiyatları ise yüzde
5,9 artmıştır. 2026 Ocak-Mart döneminde ihracat miktar endeksi yüzde 14,
ithalat miktar endeksi ise yüzde 2 oranında düşüş göstermiştir.
