3 Kasım 2026 Salı

2026 Ekim-Nominal ve Reel Mevduat Faizleri

 

NOMİNAL VE REEL MEVDUAT FAİZİ

(Zafer YÜKSELER, 3 Kasım 2026)

·         2026 Ekim ayında yıllık mevduat faizi (3+6+12 ay ortalaması) %42,45’ten %42,32’ye gerilemiş, beklenen yıllık enflasyon ise %23,7’den yüzde 23,89’a yükselmiştir. Uzun süre negatif olan beklenen reel faiz, ilk kez 2023 Aralık ayında % 4,4 ile pozitife dönüşmüş, 2024 Aralık ayında %20,7, 2025 Aralık ayında %17,1, 2026 Ekim ayında ise % 14,9 olmuştur. Cari enflasyona göre hesaplanan ex-ante reel faiz ise 2021 Haziran ayında pozitif %0,9 iken takip eden aylarda sürekli gerilemiş ve 2022 Ekim ayında negatif %37 olmuştu. 2021 Temmuz-2024 Temmuz döneminde sürekli negatif olan ex-ante reel faiz, 2024 Ağustos ayından itibaren pozitife dönüşmüş, 2026 Haziran ayında % 12’ye kadar yükselmiş, Eylül ayında %9,8’e, Ekim ayında ise yüzde 9,7’ye gerilemiştir.

·         2020 ve sonrasında sürekli negatif olan mevduatın gerçekleşen reel faizi, ilk kez 2023 Aralık ayında pozitife dönüşmüştür. 2025 Ekim ayında mevduat faizi %45,6 iken, bir yıl sonra gerçekleşen TÜFE enflasyonu %29,8, reel faiz ise pozitif %12,2 olmuştur.

·         2021 yılı Kasım ayından itibaren beklenen, gerçekleşen ve ex-ante reel faizlerin tümü uzun süre negatife dönüşmüş, kredi ve mevduat faizi arasındaki fark açılmış ve TL tasarruf sahipleri ciddi bir reel kayba uğramıştı. Mevduat faizlerindeki yükseliş yanı sıra beklenen enflasyondaki gerileme, beklenen ve ex-ante reel faizlerin yükselmesini sağlamıştır. Politika faiz indirimlerinin mevduat faizlerine yansıması, nominal ve beklenen reel mevduat faizlerini 2025 yılı Ocak-Mart döneminde sınırlı ölçüde geriletmişti. Ancak, Mart ayı sonlarındaki siyasi gelişmelerin etkisiyle Nisan ayında politika faizinin artırılması, reel mevduat faizlerinin tekrar yükselmesine neden olmuştu. 2025 Temmuz ayı sonrasında reel faizlerde, politika faiz indirimlerinin de etkisiyle, düşüş eğilimi gözlenmiş, ancak 2026 Mart ayında başlayan İran savaşı ve enflasyon beklentilerindeki bozulmanın etkisiyle, beklenen ve ex-ante reel faizler tekrar yükseliş eğilimine girmiştir. Temmuz-Ekim döneminde nominal ve reel faizlerde tekrar düşüş eğilimi gözlenmiştir.



















2026 Ekim-Üretici ve Tüketici Enflasyonu

 

2026 EKİM AYI-ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ENFLASYONU

 (Zafer YÜKSELER, 3 Kasım 2026)

            2026 Ekim ayında TÜFE yüzde 2,58, Yİ-ÜFE yüzde 1,65 oranında artmıştır. Yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu yüzde 27,41’e, TÜFE enflasyonu yüzde 29,77’ye yükselmiştir. Yıllık TÜFE ve ÜFE enflasyon farklılaşması, büyük ölçüde hizmet grubu fiyat artışlarından kaynaklanmaktadır. 2026 yılı Ekim ayında TÜFE mal grubu yıllık enflasyonu yüzde 25,65, TÜFE hizmet grubu yıllık enflasyonu ise yüzde 36,56 olmuştur. Ekim ayında TÜFE’de hizmet grubu enflasyonu yüzde 0,99’a gerilerken, mal grubu enflasyonu yüzde 3,67’ye yükselmiştir. Üretici fiyat endeksleri sadece malları kapsarken, tüketici fiyat endeksleri mal ve hizmetleri de kapsamaktadır.Üretici fiyatları endeksinde vergisiz fiyatlar kullanılırken, tüketici fiyatları endeksinde ÖTV, KDV ve benzeri dolaylı vergiler dahil piyasa fiyatları kullanılmaktadır. Bu durum, özellikle, başta petrol ürünleri olmak üzere enerji, motorlu taşıt araçları, alkollü içecekler, tütün mamulleri ve bazı dayanıklı tüketim mallarında TÜFE ile Yİ-ÜFE arasında önemli bir farklılığa neden olmaktadır. Döviz kurları, enerji fiyatları ve ham madde fiyatlarındaki değişim üretici fiyatlarına hızla yansırken, vergi ve idari düzenlemelerle TÜFE’ye yansıması sınırlandırılabilmektedir.  

Tablo:1- 2026 Ekim Ayı Yİ-ÜFE ve TÜFE Enflasyonu

 

 

Aylık

Yıllık

Yıllık Ortalama

Yİ-ÜFE

 

1,65

27,41

27,83

   Ara Malı

 

2,00

28,66

26,60

   Dayanıklı Tüketim

 

0,91

23,25

29,32

   Dayanıksız Tüketim

 

1,74

25,12

30,23

   Enerji

 

1,33

33,42

27,88

   Sermaye Malları

 

0,92

21,24

24,89

 

 

2026 Ağırlık(*)

Aylık

Yıllık

Yıllık Ortalama

TÜFE

100,000

2,58

29,77

31,23

   Gerçek Kira

6,7638

2,56

39,71

49,49

   Enerji (1)

7,0692

4,92

51,37

39,03

        Su Faturası

0,6621

1,36

24,29

34,90

        Elektrik Ücreti

1,2737

0,38

27,77

27,07

        Doğalgaz

1,0818

1,47

60,62

60,89

        Tüpgaz

0,3227

8,25

50,62

37,35

        Katı Yakıtlar (Odun,kömür)

0,4999

17,13

49,25

25,90

        Yakıt ve Yağlar

3,2290

6,35

63,19

36,20

   Gıda ve İçecekler

24,4444

3,50

27,73

32,32

   Diğer Mal ve Hizmetler

61,7226

1,95

27,01

27,90

 

Yİ-ÜFE-Gıda ve İçecekler

20,6000

2,36

24,64

31,33

TÜFE-İşlenmiş Gıda (1)

14,2816

1,66

29,25

33,27

 

Yİ-ÜFE-Giyim Eşyası

2,6500

5,51

32,50

30,48

TÜFE-Giyim ve Ayakkabı

7,9038

12,58

13,38

10,96

(*) 2025 yılında gerçek kiranın payı %6,8028, enerjinin payı %10,2187, gıda-içeceğin payı %24,9654

ve diğer mal ve hizmetlerin payı %58,0131 idi.

(1) Enerji ve İşlenmiş Gıda  artış oranları Özel Kapsamlı TÜFE tablosundan alınmıştır.

Yİ-ÜFE ile TÜFE’deki fiyat artışlarını farklılaştıran unsurları şu şekilde sıralayabiliriz;

·         Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira: TÜFE’de yüzde 6,76 ağırlığa sahip olan bu grubun Yİ-ÜFE ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Konut kira artışı 2022-2024 Temmuz döneminde yasal düzenleme ile yüzde 25 olarak belirlenmişti. Ancak yüzde 25 kira artışı sınırlandırması anlamını yitirdiğinden, uygulama 2024 Temmuz ayı başında sonlandırılmış ve tekrar eski sisteme dönülmüştür. Buna göre, mevcut kiracılar için azami kira artışı, yıllık ortalama TÜFE enflasyonu ile yasal olarak sınırlandırılmaktadır. 2026 Ekim ayında kiralar yüzde 2,56 oranında artmış ve yıllık kira artışı yüzde 39,71, ortalama yıllık kira artışı ise yüzde 49,49 olmuştur. Son yıllarda enflasyonun yanı sıra konut fiyatlarındaki aşırı yükseliş ve deprem felaketi de kiraları olumsuz etkilemiştir. Toplumda kiralara ve aidatlara ilişkin şikâyetler uzun süredir devam etmektedir.  Kasım ayında kira sözleşmesi yenileyecek olanlar için yasal kira artış oranı yüzde 31,23’tür.

·         Enerji Fiyatları: Elektrik, gaz, su ve yakıtlardan oluşan enerji grubunun TÜFE içindeki ağırlığı 2025 yılında, yüzde 11,25’ten yüzde 10,22’ye gerilemişti. Yeni TÜFE’de bu pay daha da gerilemiş ve 2026 yılında yüzde 7,07’ye düşmüştür.  “Yönetilen-Yönlendirilen Fiyatların” büyük bir kısmı bu grupta yer almakta ve enerji fiyatları vergi ve kamu müdahalesi ile kontrol edilmektedir. 2026  Ekim ayında Yİ-ÜFE’de enerji fiyatları yüzde 1,33 oranında artmış ve yıllık artış oranı yüzde 33,42  olmuştur. TÜFE enerji grubunda Eylül ayında yüzde 6,25 artan enerji fiyatları, Ekim ayında da yüzde 4,92 oranında artmıştır. Eylül ayında yüzde 46,11 olan yıllık enerji fiyatları artışı, Ekim ayında yüzde 51,37’ye yükselmiştir.

·         2026 Ekim ayında su fiyatları yüzde 1,36, tüpgaz fiyatları yüzde 8,25, katı yakıt fiyatları yüzde 17,13, akaryakıt fiyatları yüzde 6,35, doğalgaz fiyatları yüzde 1,47, elektrik fiyatları ise yüzde 0,38 oranında yükselmiştir. Yıllık olarak doğalgaz fiyatları yüzde 60,62, su fiyatları yüzde 24,29, elektrik fiyatları yüzde 27,77, tüpgaz fiyatları yüzde 50,62, akaryakıt fiyatları yüzde 63,19, katı yakıt (odun-kömür) fiyatları ise yüzde 49,25 oranında artmıştır.

·         Gıda Fiyatları: 2026 Ekim ayında gıda fiyatları yüzde 3,5 yükselmiştir. Ağustos ve Eylül aylarında gerileyen taze meyve-sebze fiyatları, Ekim ayında yüzde 14,66 oranında artmıştır.Ekim ayında işlenmiş gıda fiyatları yüzde 1,66, işlenmemiş gıda fiyatları ise yüzde 6,04 oranında yükselmiştir. Yıllık gıda fiyatları artışı yüzde 27,73 olmuştur. 2026 Ocak-Ekim döneminde işlenmiş gıda fiyatları yüzde 25,49, işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 26,93 artmıştır. Bu dönemde taze-sebze fiyatlarındaki yükseliş ise yüzde 28,82 olmuştur.

·         Giyim ve Ayakkabı Fiyatları: 2026 Temmuz ve Ağustos aylarında gerileyen giyim ve ayakkabı fiyatları, yeni sezonun etkisiyle, Eylül ayında yüzde 3,98, Ekim ayında da yüzde 12,58 oranında yükselmiştir. 2026 Ekim ayında bu grupta yıllık fiyat artışı yüzde 13,38, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 10,98 olmuştur.  Buna karşın Yİ-ÜFE’de 2026 Ekim ayında giyim eşyası fiyatları aylık artışı yüzde 5,51, yıllık fiyat artışı  yüzde 32,50, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 30,48 olarak gerçekleşmiştir.






 

 

 

 


                                               

 

2026 Ekim-Nominal ve Reel Mevduat Faizleri

  NOM İ NAL VE REEL MEVDUAT FA İ Z İ (Zafer YÜKSELER, 3 Kasım 2026) ·          2026 Ekim ay ı nda y ı ll ı k mevduat faizi (3+6+12 ay or...