2025 Aralık-İmalat Sanayiinde Ücretli Çaşılanlar

 

2023-2025 DÖNEMİ İMALAT SANAYİİNDE ÜCRETLİ ÇALIŞANLAR

(Zafer YÜKSELER, 13 Şubat 2026)

                2025 Aralık ayı itibariyle imalat sanayiinde 4.454 bin kişi ücretli olarak istihdam edilmektedir. İmalat sanayiinde ücretli istihdam 2024 yılında 60 bin kişi, 2025 yılında ise 181 bin kişi azalmıştır. 2023 yılına göre imalat sanayiinde ücretli istihdam kaybı yüzde 5,1’dir. İstihdamı azalan 17 sektör 2023 yılında imalat sanayi istihdamının yüzde 77,9’unu oluşturmakta idi. Bu oran, 2024 yılında yüzde 76,7’ye, 2025 yılında ise yüzde 73,5’e gerilemiştir. Bu 17 sektördeki istihdam kaybı, 2023 yılı imalat sanayi ücretli istihdamının yüzde 8,6’sına karşılık  gelmektedir. Bu oranın üstünde istihdam azalışı gösteren sektörler, sırasıyla, giyim eşyası (%-20,1), deri ürünleri (%-19,8), tekstil ürünleri (%-12,3), kağıt-kağıt ürünleri (%-25,9), kayıtlı medyanın basımı (%-9,5) sektörleridir. Emek yoğun geleneksel sektörlerde belirgin bir istihdam azalışı söz konusudur. Ancak, ücretli istihdamındaki azalış imalat sanayi geneline de yayılmıştır. Elektrikli teçhizat imalatı, makina-ekipman imalatı, motorlu kara taşıtları, ana metal sanayi, diğer metalik olmayan mineral ürünler sanayi, kauçuk-plastik sanayi ve bilgisayar-elektronik-optik aletler sektörlerinde de ücretli istihdam azalışı dikkat çekmektedir. Bu dönemde gıda, içecek, diğer ulaşım araçları ve mobilya imalatı sektörlerinde ücretli istihdam artmıştır.

Son yıllarda imalat sanayinin performansında önemli bir zayıflama söz konudur. 2023 ve 2024 yıllarında GSYH büyümesi, sırasıyla, yüzde 5 ve yüzde 3,3 iken, imalat sanayi sektörü büyümesi 2023 yılında yüzde 3,4 olmuş, 2024 yılında ise imalat sanayi yüzde 0,5 küçülmüştür. 2025 yılı Ocak-Eylül döneminde GSYH yüzde 3,7 büyürken, imalat sanayi katma değeri yüzde 3,9 artış göstermiştir. 2023 yılında yüzde 19,5 olan imalat sanayiinin GSYH içindeki payı, 2024 yılında yüzde 16,8’e, 2025 yılı Ocak-Eylül döneminde ise yüzde 15,5’e gerilemiştir. 2023-2025 Ocak-Eylül döneminde nispi fiyat yapısı imalat sanayi aleyhine gelişmiştir. Nitekim, 2024-2025 Ocak-Eylül döneminde GSYH deflatöründeki birikimli artış yüzde 117 iken, imalat sanayi katma değer deflatöründeki birikimli artış yüzde 77’de kalmıştır. Son iki yılda Türk lirasının reel olarak değerlenmesi, dışa açık bir sektör olan imalat sanayiinde, özellikle emek yoğun sektörler de istihdam ve üretim kaybına neden olmuştur.

2025 Aralık-Ödemeler Dengesi Gelişmeleri

 

2025 ARALIK- ÖDEMELER DENGESİ GELİŞMELERİ

(Zafer YÜKSELER, 13 Şubat 2026)

2024 Ocak-Aralık döneminde 10.415 milyon dolar açık veren cari işlemler dengesi, 2025 Aralık ayında 7.253 milyon dolar, Ocak-Aralık döneminde ise 25.207 milyon dolar açık vermiştir. Geçen yıla göre cari açıktaki artış dış ticaret dengesindeki bozulmadan kaynaklanmıştır. 2024 yılı Ocak-Aralık döneminde 82.230 milyon dolar olan dış ticaret açığı, 2025 yılı Aralık ayında 9.301 milyon dolar, Ocak-Aralık döneminde ise 92.004 milyon dolar olmuştur. 2025 yılında ihracat 261,8 milyar dolardan 273,4 milyar dolara, ithalat ise 344 milyar dolardan  365,4 milyar dolara yükselmiştir. 2025 yılında parasal olmayan altın dengesinde önemli bir bozulma gözlenmiş ve açık, 2025 yılında 13,7 milyar dolardan 20,1 milyar dolara çıkmıştır. Enerji dengesinde ise sınırlı bir iyileşme gözlenmiş, 2024 yılında 49 milyar dolar olan açık, 2025 yılında 47,2 milyar dolara gerilemiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç dış ticaret dengesi 2024 yılında 19,5 milyar dolar açık verirken, 2025 Aralık ayında 2,7 milyar dolar, Ocak-Aralık döneminde ise 24,7 milyar dolar açık vermiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç cari işlemler dengesi fazlası 2024 yılında 52,3 milyar dolar, 2025 yılında ise 42,1 milyar dolar olmuştur. Ancak 2025 yılında ilk kez Aralık ayında parasal olmayan altın ve enerji hariç denge 0,7 milyar dolar açık vermiştir.

2024 Ocak-Aralık döneminde 61,3 milyar dolar fazla veren hizmetler dengesi 2025 Aralık ayında 2,7 milyar dolar, Ocak-Aralık döneminde ise 63,5 milyar dolar fazla vermiştir. Net seyahat gelirleri 2025 yılında 2,1 milyar dolar yükselmiş ve  51 milyar dolar olmuştur. Faiz, portföy, kar transferleri ve ücret ödemelerinden oluşan “birincil gelir dengesi” , 2024 yılında 15,9 milyar dolar, bu yıl ise 18,5 milyar dolar açık vermiştir.

2024 yılı genelinde 0,6 milyar dolar artış gösteren resmi rezerv varlıklar, 2025 Mart ayındaki siyasi gelişmelerin etkisiyle Mart ayında 15,1 milyar dolar, Nisan ayında da 25 milyar dolar gerilemişti. Mayıs-Ağustos döneminde resmi rezerv varlıklar  33,8 milyar dolar artış göstermiştir. Resmi rezerv varlıklar Eylül ayında 8,7 milyar dolar, Ekim ayında 1,6 milyar dolar, Kasım ayında 4,8 milyar dolar, Aralık ayında ise 4,1 milyar dolar gerilemiş, böylece 2025 yılındaki rezerv azalışı 22 milyar dolar olmuştur.Bu dönemde, resmi rezerv varlıklar içinde yer alan altın rezervleri 48,1 milyar dolar artarak 112,4 milyar dolara yükselmiştir. Bu yükseliş altın fiyatlarındaki yüzde 64,2 oranındaki artıştan kaynaklanmıştır. 2025 yılında altın rezervlerindeki artışın 43,9 milyar doları fiyat artışından gelmiştir. 2024 Ocak-Aralık döneminde 5,7 milyar dolar artan bankaların rezervleri, 2025 yılı Aralık ayında 2,9 milyar dolar artmış, Ocak-Aralık döneminde ise 4,6 milyar dolar yükselmiştir. 2024 Ocak-Aralık döneminde negatif 11,3 milyar dolar olan Net Hata ve Noksan kalemi, Aralık ayında pozitif 1 milyar dolar olmuş, 2025 yılı Ocak-Aralık döneminde ise negatif 16,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

                2025 Ocak ayında sıcak para girişinde önemli bir artış olmuş, takip eden aylarda dalgalanma gözlenmiştir. Mart ayı sonundaki siyasi operasyonların etkisi Nisan ayında belirginleşmiştir. 2025 Nisan ayında, yurtdışı yerleşiklerin borçlanma senedi varlıkları 7,3 milyar dolar, bankaların kısa vadeli kredi kullanımları ise 6,1 milyar dolar azalmış ve sıcak paradan toplam 13,2 milyar dolar çıkış yaşanmıştır. Mayıs-Ekim döneminde 18,5 milyar dolar, Kasım ayında 2 milyar dolar, Aralık ayında ise 0,5 milyar dolar sıcak para girişi olmuştur. Böylece 2024 yılında 39,4 milyar dolar olan sıcak para girişi, 2025 yılında 15,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılında yurtdışı yerleşikler borsadaki varlıklarını 2,1 milyar dolar, mevduatlarını 9,4 milyar dolar, borçlanma senetlerini 9,9 milyar dolar artırmıştır. Bankalar kısa vadeli kredi kullanımlarını 8,6 milyar dolar azaltırken diğer sektörler kısa vadeli kredi kullanımlarını 2,4 milyar dolar artırmıştır.

2025 Aralık ayında ortalama dolar kuru, geçen yıla göre, yüzde 22 oranında artmıştır. Bu dönemde yıllık TÜFE artışı yüzde 30,9, yıllık Yİ-ÜFE artışı ise yüzde 27,7 olmuştur. 2025 yılı Aralık ayı itibariyle, yıllık bazda, Türk lirası TÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 1,7. Yİ-ÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 2,7, oranında değer kaybetmiştir. Ancak, Ocak-Aralık dönemi dikkate alındığında, Türk lirasının TÜFE bazlı reel kur endeksine göre yüzde 7,6, Yİ-ÜFE bazlı reel kur endeksine göre ise yüzde 1,2 değerlendiği görülmektedir.

                İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 yılında yüzde 76,1 iken, 2025 yılında yüzde 74,8’e gerilemiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç ihracat/ithalat oranı ise yüzde 92,5’ten yüzde 91,2’ye inmiştir. Genel ihracat-ithalat oranındaki bozulma büyük ölçüde ithalattaki artıştan kaynaklanmaktadır. 2025 yılında ihracat yüzde 4,4 oranında artarken, ithalat yüzde 6,2 oranında yükselmiştir. Bu dönemde, yatırım malı ithalatı yüzde 8,2, ara malı ithalatı yüzde 5, tüketim malı ithalatı ise yüzde 8,7 oranında artış göstermiştir. 2025 yılında  dış ticaret hadleri lehimize dönmüş, ihracat fiyatları yüzde 5,2, ithalat fiyatları yüzde 1,5 artmıştır.  İhracat miktar endeksi yüzde 0,7 gerilerken, ithalat miktar endeksi yüzde 4,6 yükselmiştir.

2026 Şubat Haftasında Uluslararası Rezervler

 

Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi (Zafer YÜKSELER)

            T.C. Merkez Bankası, 2026 yılı Ocak ve 6 Şubat haftasına ait “Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi” tablosunu yayınlamıştır. Tabloda yer alan “Resmi Rezerv Varlıkları”, yurt dışı işlemlerin yanı sıra yurt içi yerleşiklerle yapılan yabancı para cinsinden işlemleri de kapsamaktadır. Resmi rezerv varlıklar, döviz, altın, IMF rezerv pozisyonu ve SDR toplamından oluşmaktadır. 2025 yılı 14 mart haftasında 171,1 milyar dolara yükselen resmi rezerv varlıklar, olumsuz siyasi gelişmelerin etkisiyle, nisan ayında 138,1 milyar dolara kadar gerilemişti. 2026 ocak ayında 218,2 milyar dolara yükselen rezervler, 6 Şubat’ta 207,5 milyar dolara gerilemiştir.

Resmi rezerv varlıklar toplamından, döviz kredileri-menkul kıymetler-mevduatlar, yurt içi para birimi cinsinden yapılan türev işlemler (swap dahil) ve şarta bağlı döviz yükümlülükleri (yabancı para ve altın cinsinden tutulan zorunlu karşılıklar dahil) ve SDR tahsisatı çıkartılınca “Net Rezerv Varlıklar” elde edilmektedir. 2025 14 mart haftasında 63,5 milyar dolara yükselen net rezerv varlıklar, nisan ayında 15,5 milyar dolara gerilemiş, 2026 yılı ocak ayında 89,5 milyar dolar, 2026 yılı 6 Şubat haftasında ise 77 milyar dolar olmuştur. 2025 yılı aralık ayında 12,7 milyar dolar olan toplam swap hacmi ise 2026 yılı 6 Şubat haftasında 13,5 milyar dolar olmuştur.

2025 yılının 14 mart haftasında 89,5 milyar dolara yükselen brüt döviz varlıkları, nisan ayında 49 milyar dolara gerilemiş, 2026 yılı ocak ayında 76,6 milyar dolar, 6 Şubat haftasında ise 71,1 milyar dolar olmuştur. 2025 yılı 14 mart haftasında -2,1 milyar dolar olan net döviz varlıkları, aralık ayında -38,2 milyar dolar, 2026 yılı 6 Şubat haftasında ise -28,3 milyar dolar olmuştur. 2024 aralık ayında 55,6 milyar dolar olan net altın varlıkları, 2026 ocak ayında 112 milyar dolar, 6 Şubat haftasında ise 105,1 milyar dolar olmuştur. 2025 ocak-2026 yılı 6 Şubat arasında toplam altın varlıklarında gözlenen 59,9 milyar dolarlık artışın 55,2 milyar doları altın fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanmıştır. 2026-30 Ocak ile 6 Şubat haftası arasında yüzde 3,8 gerileyen altın fiyatları, altın rezervlerinin 5,1 milyar dolar azalmasına neden olmuştur.

   ULUSLARARASI REZERVLER VE DÖVİZ LİKİDİTESİ (Milyon dolar)

	2024	2025			2026
	Aralık	Ocak	14 Mart(*)	Aralık	Ocak	6 Şubat
A. Toplam Rezerv Varlıklar	155.156	165.974	171.082	184.021	218.158	207.482
1.Döviz Varlıkları	83.523	89.955	89.539	63.915	76.617	71.109
2.Altın	64.283	68.664	74.013	112.385	133.753	128.610
3.IMF Rezerv Pozisyonu+SDR	7.350	7.355	7.530	7.721	7.788	7.763
B. Toplam Yükümlülükler	-117.642	-105.403	-107.542	-126.081	-128.640	-130.503
1.Döviz Kredisi, menkul kıymet, mevduat	-41.365	-42.493	-40.161	-42.348	-41.321	-41.831
2.Yurtiçi-yurtdışı türev işlem (swap dah.)	-22.334	-10.324	-11.091	-17.287	-17.312	-17.262
3. Diğer	1.476	3.834	2.596	4.552	6.556	3.730
4. Şarta Bağlı Yükümlülükler	-48.216	-49.212	-51.506	-63.432	-68.931	-67.532
a. Döviz	-38.058	-39.373	-40.351	-42.517	-40.656	-40.337
b. Altın	-10.158	-10.839	-11.155	-20.915	-28.275	-27.196
5. SDR	-7.203	-7.208	-7.380	-7.566	-7.632	-7.608
C. Net Rezerv Varlıklar	37.514	60.571	63.549	57.940	89.518	76.979
1. Döviz	-18.234	-1.235	-2.064	-38.237	-22.672	-28.321
2. Altın	55.601	61.659	65.454	96.022	112.034	105.145
3. IMF Rezerv Pozisyonu	147	147	150	155	156	155

   Kaynak: TCMB. (*) İstanbul Belediye Başkanının tutuklanmasından önceki hafta.