2026 Nisan-Ödemeler Dengesi Gelişmeleri

 

2026 NİSAN- ÖDEMELER DENGESİ GELİŞMELERİ

(Zafer YÜKSELER, 12 Haziran 2026)

2025 Nisan ayında 8,4 milyar dolar, 2026 Mart ayında 9,7 milyar dolar açık veren cari işlemler dengesi, ihracattaki iyileşmenin katkısıyla, 2026 Nisan ayında 5,7 milyar dolar açık vermiştir. Cari işlemler dengesi geçen yılın Ocak-Nisan döneminde 22,6 milyar dolar açık verirken, 2026 yılı Ocak-Nisan döneminde açık 29,4 milyar dolara yükselmiştir. 2025 yılı Mart ayında 7,2 milyar dolar olan dış ticaret açığı, 2026 yılı Mart ayında 11,2 milyar dolara yükselmiş, ihracattaki artışın etkisiyle 2026 Nisan ayında 8,5 milyar dolara gerilemiştir. Ocak-Nisan dönemi dış ticaret açığı ise 34,6 milyar dolardan 37,1 milyar dolara çıkmıştır. 2026 yılı Nisan ayında ihracat, geçen yıla göre yüzde 22,3 artmış ve 25,4 milyar dolar olmuş, ithalat ise yüzde 3,1 artarak 33,9 milyar dolar olmuştur. Ocak-Nisan döneminde ihracat 86,1 milyar dolardan 88,7 milyar dolara, ithalat ise 120,7 milyar dolardan  125,8 milyar dolara yükselmiştir. 2026 yılı Nisan ayında ve Ocak-Nisan döneminde parasal olmayan altın dengesinde iyileşme gözlenmiş ve açık, 2026 yılı Ocak-Nisan döneminde 6,3 milyar dolardan, 5,7 milyar dolara gerilemiştir.  İran savaşının enerji dengesine olumsuz etkisi  2026 Nisan ayında gözlenmiştir. Mart ayında 4,2 milyar dolar olan enerji dengesi açığı, Nisan ayında 5,2 milyar dolara yükselmiştir. Ocak-Nisan döneminde enerji ithalatı 17,6 milyar dolar olmuş ve geçen yıla göre düşüş göstermiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç cari işlemler dengesi, 2025 Ocak-Nisan döneminde 1,6 milyar dolar fazla verirken, 2026 Ocak-Nisan döneminde 6,1 milyar dolar açık vermiştir. Ancak Nisan ayında 0,3 milyar dolar fazla vermiştir. 2026 yılı Ocak-Nisan döneminde dış ticaret ve cari işlemler açığındaki yükselişin ana nedeni parasal olmayan altın ve enerji hariç dengedeki bozulmadır.

2025 Ocak-Nisan döneminde  11,9 milyar dolar fazla veren hizmetler dengesi 2026 yılında 11,2 milyar dolar fazla vermiştir. Net seyahat gelirleri 2026 Ocak-Nisan döneminde, 9,5 milyar dolardan 10 milyar dolara yükselmiştir. Telekomünikasyon ve diğer iş hizmet giderlerindeki yükseliş, hizmetler dengesinin bozulmasına neden olmuştur. Faiz, portföy, kar transferleri ve ücret ödemelerinden oluşan “birincil gelir dengesi” , 2025 Ocak-Nisan döneminde 8,5 milyar dolar, 2026 yılında ise 9 milyar dolar açık vermiştir.

2025 yılında resmi rezerv varlıklar 22 milyar dolar azalmıştır.  2025 yılında, resmi rezerv varlıklar içinde yer alan altın rezervleri 48,1 milyar dolar artarak 112,4 milyar dolara yükselmiştir. Bu yükseliş altın fiyatlarındaki yüzde 64,2 oranındaki artıştan kaynaklanmıştır. 2025 yılında altın rezervlerindeki artışın 43,9 milyar doları fiyat artışından gelmiştir. 2026 yılı Ocak ayında  resmi rezerv varlıklar, altın fiyatlarındaki ve altın rezervlerindeki artışın etkisiyle, 12 milyar dolar yükselmiştir.  2026 Şubat ayında altın fiyatları ve altın rezervlerindeki artış yavaşlamış, döviz rezervleri gerilerken toplam rezerv varlıklar 10,6 milyar dolar düşüş göstermiştir. 2026 yılı Mart ayında da resmi rezerv varlıklar 43,4 milyar dolar azalmıştır. Mart ayında altın fiyatları yüzde 12 civarında gerilemiş, yaklaşık 130 ton civarında da altın satışı yapılmıştır. Nisan ayında resmi rezerv varlıklar 12 milyar dolar artmıştır. Sıcak para girişlerindeki yükseliş ve altın fiyatlarındaki sınırlı artış, resmi rezerv varlıkların yükselmesini sağlamıştır. Mart ayında 10,4 milyar dolar artan banka rezervleri, Nisan ayında 5,9 milyar dolar gerilemiştir. 2025 Ocak-Nisan döneminde negatif 8 milyar dolar olan Net Hata ve Noksan kalemi, 2026 yılı Ocak-Nisan döneminde negatif 17,7 milyar dolara yükselmiştir.

İran savaşının en belirgin etkisi 2026 Mart ayında resmi rezervlerdeki azalış ve sıcak para çıkışlarında gözlenmişti. Mart ayında sıcak paradan 18,9 milyar dolar çıkış olmuş, resmi rezerv varlıklarda 43,4 milyar dolar gerilemişti. 2026 Nisan ayında sıcak paradan 10,2 milyar dolar giriş olmuş, resmi rezerv varlıklar ise 12 milyar dolar yükselmiştir. 2026 Nisan ayında yurtdışı yerleşikler borsa ve yatırım fonlarındaki varlıklarını 4,3 milyar dolar,  borçlanma senetlerini 0,5 milyar dolar, mevduatlarını da 4,5 milyar dolar artırmıştır.  Bankaların kısa vadeli kredi kullanımlarında belirgin bir artış gözlenmezken, diğer sektörlerin kısa vadeli kredi kullanımları 0,9 milyar dolar yükselmiştir. 2026 Ocak-Nisan döneminde yabancıların ülkemizdeki doğrudan yatırımları 3,3 milyar dolardan 3,7 milyar dolara yükselmiş, vatandaşlarımızın yurt dışında yaptıkları yatırımlar ise 2,8 milyar dolardan 3,5 milyar dolara çıkmıştır.

2026 Nisan ayında ortalama dolar kuru, geçen yıla göre, yüzde 17,4 oranında artmıştır. Bu dönemde yıllık TÜFE artışı yüzde 32,4, yıllık Yİ-ÜFE artışı ise yüzde 28,6 olmuştur. 2026 Nisan ayı itibariyle, yıllık bazda, Türk lirası TÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 5,5. Yİ-ÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 2 oranında değer kazanmıştır. Ancak, 2025 Aralık ayına göre Türk lirasındaki reel değerlenme, TÜFE bazlı endekse göre yüzde 7,1,  Yİ-ÜFE bazlı endekse göre yüzde 2 olmuştur.

                İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Nisan ayında yüzde 63,2 iken, 2026 yılında yüzde 74,9’a yükselmiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç ihracat/ithalat oranı ise yüzde 75,7’den yüzde 90,5’e çıkmıştır. Genel ihracat-ithalat oranındaki iyileşme büyük ölçüde ihracattaki artıştan kaynaklanmaktadır. 2026 yılı Nisan ayında ihracat yüzde 22,3, ithalat ise yüzde 3,1 oranında yükselmiştir. 2026 Nisan ayında yatırım malı ithalatı yüzde 1,6, ara malı ithalatı yüzde 5,6 artarken, tüketim malı ithalatı yüzde 6,8 oranında azalış göstermiştir. 2026 yılı Ocak-Nisan döneminde  dış ticaret hadleri lehimize dönmüş, ihracat fiyatları yüzde 12,9, ithalat fiyatları ise yüzde 7,2 artmıştır. 2026 Ocak-Nisan döneminde ihracat miktar endeksi yüzde 8,9, ithalat miktar endeksi ise yüzde 2,9 oranında düşüş göstermiştir.