5 Ocak 2026 Pazartesi

2025 Aralık-Nominal ve Reel Mevduat Faizi

 

NOMİNAL VE REEL MEVDUAT FAİZİ

(Zafer YÜKSELER, 5 Ocak 2026)

·         2025 Aralık ayında yıllık mevduat faizi (3+6+12 ay ortalaması) %45,1’den %44,4’e, beklenen yıllık enflasyon ise %23,49’dan %23,35’e gerilemiştir. Uzun süre negatif olan beklenen reel faiz, ilk kez 2023 Aralık ayında % 4,4 ile pozitife dönüşmüş, 2024 Aralık ayında %20,7, 2025 Aralık ayında ise %17,1 olmuştur. Cari enflasyona göre hesaplanan ex-ante reel faiz ise 2021 Haziran ayında pozitif %0,9 iken takip eden aylarda sürekli gerilemiş ve 2022 Ekim ayında negatif %37 olmuştu. 2021 Temmuz-2024 Temmuz döneminde sürekli negatif olan ex-ante reel faiz, 2024 Ağustos ayından itibaren pozitife dönüşmüş, 2025 Kasım ayında %10,7, Aralık ayında ise %10,3 olmuştur.

·         2020 ve sonrasında sürekli negatif olan mevduatın gerçekleşen reel faizi, ilk kez 2023 Aralık ayında pozitife dönüşmüştür. 2024 Aralık ayında mevduat faizi %53,32 iken, bir yıl sonra gerçekleşen TÜFE enflasyonu %30,89, reel faiz ise pozitif %17,1 olmuştur.

·         2021 yılı Kasım ayından itibaren beklenen, gerçekleşen ve ex-ante reel faizlerin tümü uzun süre negatife dönüşş, kredi ve mevduat faizi arasındaki fark açılmış ve TL tasarruf sahipleri ciddi bir reel kayba uğramıştı. Mevduat faizlerindeki yükseliş yanı sıra beklenen enflasyondaki gerileme, beklenen ve ex-ante reel faizlerin yükselmesini sağlamıştır. Politika faizindeki indirimlerin mevduat faizlerine yansıması, nominal ve beklenen reel mevduat faizlerini 2025 yılı Ocak-Mart döneminde sınırlı ölçüde geriletmişti. Ancak, Mart ayı sonlarındaki siyasi gelişmelerin etkisiyle Nisan ayında politika faizinin artırılması, reel mevduat faizlerinin tekrar yükselmesine neden olmuştur. Temmuz-Aralık döneminde reel faizlerde, politika faiz indirimlerinin de etkisiyle, sınırlı düşüş eğilimi başlamıştır.






2025 ARALIK-ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ENFLASYONU

 

2025 ARALIK AYI-ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ENFLASYONU

 (Zafer YÜKSELER, 5 Ocak 2026)

            2025 Aralık ayında TÜFE yüzde 0,89, Yİ-ÜFE yüzde 0,75 oranında artmıştır. Yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu yüzde 27,67’ye yükselmiş, TÜFE enflasyonu ise yüzde 30,89’a gerilemiştir. Yıllık TÜFE ve ÜFE enflasyon farklılaşması, büyük ölçüde hizmet grubu fiyat artışlarından kaynaklanmıştır. 2025 yılı Aralık ayında TÜFE mal grubu yıllık enflasyonu yüzde 25,02 iken, TÜFE hizmet grubunda yıllık enflasyon yüzde 43,99 olmuştur. Üretici fiyat endeksleri sadece malları kapsarken, tüketici fiyat endeksleri mal ve hizmetleri de kapsamaktadır.Üretici fiyatları endeksinde vergisiz fiyatlar kullanılırken, tüketici fiyatları endeksinde ÖTV, KDV ve benzeri dolaylı vergiler dahil piyasa fiyatları kullanılmaktadır. Bu durum, özellikle, başta petrol ürünleri olmak üzere enerji, motorlu taşıt araçları, alkollü içecekler, tütün mamulleri ve bazı dayanıklı tüketim mallarında TÜFE ile Yİ-ÜFE arasında önemli bir farklılığa neden olmaktadır. Döviz kurları, enerji fiyatları ve ham madde fiyatlarındaki değişim üretici fiyatlarına hızla yansırken, vergi ve idari düzenlemelerle TÜFE’ye yansıması sınırlandırılabilmektedir.  

Tablo:1- 2025 Aralık Ayı Yİ-ÜFE ve TÜFE Enflasyonu

 

 

Aylık

Yıllık

Yıllık Ortalama

Yİ-ÜFE

 

0,75

27,67

25,36

   Ara Malı

 

1,61

24,28

21,89

   Dayanıklı Tüketim

 

1,30

33,03

32,28

   Dayanıksız Tüketim

 

0,82

30,81

30,67

   Enerji

 

-3,63

27,06

21,74

   Sermaye Malları

 

1,98

29,79

30,70

 

 

2025 Ağırlık(*)

Aylık

Yıllık

Yıllık Ortalama

TÜFE

100,000

0,89

30,89

34,88

   Gerçek Kira

6,8028

1,65

61,61

77,55

   Enerji (1)

10,2187

-0,08

35,06

39,74

        Su Faturası

1,9659

0,73

58,88

59,05

        Elektrik Ücreti

1,7942

0,64

38,15

49,75

        Doğalgaz

1,8963

0,65

38,12

50,19

        Tüpgaz

0,4575

4,07

30,65

34,93

        Katı Yakıtlar (Odun,kömür)

0,7769

1,56

20,68

24,33

        Yakıt ve Yağlar

3,3279

-2,51

21,54

18,18

   Gıda ve İçecekler

24,9654

1,99

28,31

33,15

   Diğer Mal ve Hizmetler

58,0131

0,50

27,66

29,76

 

Yİ-ÜFE-Gıda ve İçecekler

21,2100

0,61

32,18

30,93

TÜFE-İşlenmiş Gıda (1)

18,6269

1,47

34,29

33,80

 

Yİ-ÜFE-Giyim Eşyası

2,5400

-0,65

33,62

33,40

TÜFE-Giyim ve Ayakkabı

7,1591

-2,94

6,50

13,00

(*) 2024 yılında gerçek kiranın payı %5,0638, enerjinin payı %11,2544, gıda-içeceğin payı %24,9806 ve diğer mal ve hizmetlerin             payı %58,7012 idi.

(1) Enerji ve İşlenmiş Gıda  artış oranları Özel Kapsamlı TÜFE tablosundan alınmıştır.

Yİ-ÜFE ile TÜFE’deki fiyat artışlarını farklılaştıran unsurları şu şekilde sıralayabiliriz;

·         Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira: TÜFE’de yüzde 6,80 ağırlığa sahip olan bu grubun Yİ-ÜFE ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Konut kira artışı 2022-2024 Temmuz döneminde yasal düzenleme ile yüzde 25 olarak belirlenmişti. Ancak yüzde 25 kira artışı sınırlandırması anlamını yitirdiğinden, uygulama 2024 Temmuz ayı başında sonlandırılmış ve tekrar eski sisteme dönülmüştür. Buna göre, mevcut kiracılar için azami kira artışı, yıllık ortalama TÜFE enflasyonu ile yasal olarak sınırlandırılmaktadır. 2025 Aralık ayında kiralar yüzde 1,65 oranında artmış ve yıllık kira artışı yüzde 61,61, ortalama yıllık kira artışı ise yüzde 77,55 olmuştur. Son yıllarda enflasyonun yanı sıra konut fiyatlarındaki aşırı yükseliş ve deprem felaketi de kiraları olumsuz etkilemiştir. Toplumda kiralara ve aidatlara ilişkin şikâyetler uzun süredir devam etmektedir.  Aralık ayında kira sözleşmesi yenileyecek olanlar için yasal kira artış oranı yüzde 34,88’dir.

·         Enerji Fiyatları: Elektrik, gaz, su ve yakıtlardan oluşan enerji grubunun TÜFE içindeki ağırlığı yüzde 11,25’ten, 2025 yılında yüzde 10,22’ye gerilemiştir. “Yönetilen-Yönlendirilen Fiyatların” büyük bir kısmı bu grupta yer almakta ve enerji fiyatları vergi ve kamu müdahalesi ile kontrol edilmektedir. 2025 Aralık ayında Yİ-ÜFE enerji grubunda fiyatlar aylık yüzde 3,63 oranında gerilemiş ve yıllık artış oranı yüzde 27,06 olmuştur. TÜFE enerji grubunda ise fiyatlar Aralık ayında yüzde 0,08 oranında gerilemiş, yıllık fiyat artışı ise yüzde 35,06 olmuştur.

·         2025 Aralık ayında doğalgaz fiyatları yüzde 0,65, su fiyatları yüzde 0,73, elektrik fiyatları yüzde 0,64, tüpgaz fiyatları yüzde 4,07, katı yakıt (odun-kömür) fiyatları yüzde 1,56 yükselmiş, akaryakıt fiyatları ise yüzde 2,51 gerilemiştir. Yıllık olarak doğalgaz fiyatları yüzde 38,12, su fiyatları yüzde 58,88, elektrik fiyatları yüzde 38,15, tüpgaz fiyatları yüzde 30,65, akaryakıt fiyatları ise yüzde 21,54 oranında artmıştır.

·         Gıda Fiyatları: Eylül ve Ekim  aylarında önemli ölçüde yükselen gıda fiyatları, Kasım ayında yüzde 0,69 gerilemiş, Aralık ayında ise yüzde 1,99 oranında yükselmiştir. Aralık ayında işlenmiş gıda fiyatları yüzde 1,47, işlenmemiş gıda fiyatları ise yüzde 2,64 oranında artmıştır. Taze sebze fiyatları  yüzde 5,89, dana eti fiyatları yüzde 10, balık fiyatları yüzde 11,38, patates fiyatları yüzde 6,92, meşrubat fiyatları ise yüzde 6,86 yükselmiştir. Tavuk eti fiyatları yüzde 3,25, taze meyve fiyatları yüzde 5,30 gerilemiştir.

·         Giyim ve Ayakkabı Fiyatları: TÜFE’de Ekim ayında yüzde 12,42, Kasım ayında da yüzde 0,68 oranında artan giyim ve ayakkabı fiyatları, Aralık ayında yüzde 2,94 gerilemiştir. Aralık ayında bu grupta yıllık fiyat artışı yüzde 6,50, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 13,00 olmuştur.  Buna karşın Yİ-ÜFE’de Ekim ayında yüzde 3,58, Kasım ayında yüzde 2,35 artan giyim eşyası fiyatları Aralık ayında yüzde 0,65 oranında gerilemiştir. Bu grupta Aralık ayında Yİ-ÜFE’de yıllık fiyat artışı  yüzde 33,62, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 33,40 olmuştur. Giyim-ayakkabı grubunda üretici ve tüketici yıllık fiyat artışları arasındaki fark 27,12 puana çıkmıştır.




 

 

 

 

 

 

 

 


                                               

 

2025 Aralık-Nominal ve Reel Mevduat Faizi

  NOM İ NAL VE REEL MEVDUAT FA İ Z İ (Zafer YÜKSELER, 5 Ocak 2026) ·          2025 Aralık ay ı nda y ı ll ı k mevduat faizi (3+6+12 ay o...