2026 EYLÜL- ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ENFLASYONU

 

2026 EYLÜL AYI-ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ENFLASYONU

 (Zafer YÜKSELER, 5 Ekim 2026)

            2026 Eylül ayında TÜFE yüzde 1,84 Yİ-ÜFE yüzde 2,07 oranında artmıştır. Yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu yüzde 27,38’e, TÜFE enflasyonu yüzde 29,73’e gerilemiştir. Yıllık TÜFE ve ÜFE enflasyon farklılaşması, büyük ölçüde hizmet grubu fiyat artışlarından kaynaklanmaktadır. 2026 yılı Eylül ayında TÜFE mal grubu yıllık enflasyonu yüzde 24,77, TÜFE hizmet grubu yıllık enflasyonu ise yüzde 37,65 olmuştur. Üretici fiyat endeksleri sadece malları kapsarken, tüketici fiyat endeksleri mal ve hizmetleri de kapsamaktadır.Üretici fiyatları endeksinde vergisiz fiyatlar kullanılırken, tüketici fiyatları endeksinde ÖTV, KDV ve benzeri dolaylı vergiler dahil piyasa fiyatları kullanılmaktadır. Bu durum, özellikle, başta petrol ürünleri olmak üzere enerji, motorlu taşıt araçları, alkollü içecekler, tütün mamulleri ve bazı dayanıklı tüketim mallarında TÜFE ile Yİ-ÜFE arasında önemli bir farklılığa neden olmaktadır. Döviz kurları, enerji fiyatları ve ham madde fiyatlarındaki değişim üretici fiyatlarına hızla yansırken, vergi ve idari düzenlemelerle TÜFE’ye yansıması sınırlandırılabilmektedir.  

Tablo:1- 2026 Eylül Ayı Yİ-ÜFE ve TÜFE Enflasyonu

		Aylık	Yıllık	Yıllık Ortalama
Yİ-ÜFE		2,07	27,38	27,81
Ara Malı		2,04	28,11	26,09
Dayanıklı Tüketim		1,54	26,97	30,18
Dayanıksız Tüketim		1,59	25,97	31,00
Enerji		3,55	30,82	27,11
Sermaye Malları		1,47	21,55	25,41
	2026 Ağırlık(*)	Aylık	Yıllık	Yıllık Ortalama
TÜFE	100,000	1,84	29,73	31,49
Gerçek Kira	6,7638	3,11	41,34	51,64
Enerji (1)	7,0692	6,25	46,11	37,52
Su Faturası	0,6621	2,84	25,54	37,41
Elektrik Ücreti	1,2737	-0,07	27,86	27,73
Doğalgaz	1,0818	1,25	59,09	59,20
Tüpgaz	0,3227	3,88	45,79	35,54
Katı Yakıtlar (Odun,kömür)	0,4999	9,41	33,63	23,64
Yakıt ve Yağlar	3,2290	10,84	53,76	32,50
Gıda ve İçecekler	24,4444	-0,20	27,62	32,95
Diğer Mal ve Hizmetler	61,7226	2,00	27,42	28,01
Yİ-ÜFE-Gıda ve İçecekler	20,6000	1,61	25,14	32,30
TÜFE-İşlenmiş Gıda (1)	14,2816	1,40	30,33	33,77
Yİ-ÜFE-Giyim Eşyası	2,6500	2,86	30,06	30,68
TÜFE-Giyim ve Ayakkabı	7,9038	3,98	13,22	10,47

(*) 2025 yılında gerçek kiranın payı %6,8028, enerjinin payı %10,2187, gıda-içeceğin payı %24,9654

ve diğer mal ve hizmetlerin payı %58,0131 idi.

(1) Enerji ve İşlenmiş Gıda  artış oranları Özel Kapsamlı TÜFE tablosundan alınmıştır.

Yİ-ÜFE ile TÜFE’deki fiyat artışlarını farklılaştıran unsurları şu şekilde sıralayabiliriz;

·         Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira: TÜFE’de yüzde 6,76 ağırlığa sahip olan bu grubun Yİ-ÜFE ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Konut kira artışı 2022-2024 Temmuz döneminde yasal düzenleme ile yüzde 25 olarak belirlenmişti. Ancak yüzde 25 kira artışı sınırlandırması anlamını yitirdiğinden, uygulama 2024 Temmuz ayı başında sonlandırılmış ve tekrar eski sisteme dönülmüştür. Buna göre, mevcut kiracılar için azami kira artışı, yıllık ortalama TÜFE enflasyonu ile yasal olarak sınırlandırılmaktadır. 2026 Eylül ayında kiralar yüzde 3,11 oranında artmış ve yıllık kira artışı yüzde 41,34, ortalama yıllık kira artışı ise yüzde 51,64 olmuştur. Son yıllarda enflasyonun yanı sıra konut fiyatlarındaki aşırı yükseliş ve deprem felaketi de kiraları olumsuz etkilemiştir. Toplumda kiralara ve aidatlara ilişkin şikâyetler uzun süredir devam etmektedir.  Ekim ayında kira sözleşmesi yenileyecek olanlar için yasal kira artış oranı yüzde 31,49’dur.

·         Enerji Fiyatları: Elektrik, gaz, su ve yakıtlardan oluşan enerji grubunun TÜFE içindeki ağırlığı 2025 yılında, yüzde 11,25’ten yüzde 10,22’ye gerilemişti. Yeni TÜFE’de bu pay daha da gerilemiş ve 2026 yılında yüzde 7,07’ye düşmüştür.  “Yönetilen-Yönlendirilen Fiyatların” büyük bir kısmı bu grupta yer almakta ve enerji fiyatları vergi ve kamu müdahalesi ile kontrol edilmektedir. 2026  Eylül ayında Yİ-ÜFE’de enerji fiyatları yüzde 3,55 oranında artmış ve yıllık artış oranı yüzde 30,82  olmuştur. TÜFE enerji grubunda Nisan ayında yüzde 14,4 artan enerji fiyatları, Mayıs ve Haziran aylarında gerilemiş, Ağustos ayında yüzde 5,46, Eylül ayında ise yüzde 6,25 oranında artmıştır. Nisan ayında yüzde 9,22 oranında artan petrol ürünleri fiyatları, Mayıs ve Haziran aylarında gerilemiş, Ağustos ayında  yüzde 11,18, Eylül ayında ise yüzde 10,84 yükselmiştir.

·         2026 Eylül ayında su fiyatları yüzde 2,84, tüpgaz fiyatları yüzde 3,88, katı yakıt fiyatları yüzde 9,41, doğalgaz fiyatları yüzde 1,25 oranında yükselirken, elektrik fiyatları yüzde 0,07 gerilemiştir. Yıllık olarak doğalgaz fiyatları yüzde 59,09, su fiyatları yüzde 25,54, elektrik fiyatları yüzde 27,86, tüpgaz fiyatları yüzde 45,79, akaryakıt fiyatları ise yüzde 53,76 oranında artmıştır.

·         Gıda Fiyatları: 2026 Eylül ayında gıda fiyatları yüzde 0,20 gerilemiştir. Ağustos ayında yüzde 8,18 gerileyen taze meyve-sebze fiyatları, Eylül ayında da yüzde 8,93 oranında gerilemiştir.Eylül ayında işlenmiş gıda fiyatları yüzde 1,40 yükselmiş, işlenmemiş gıda fiyatları ise yüzde 2,33 oranında gerilemiştir. Yıllık gıda fiyatları artışı yüzde 33,79’dan, yüzde 27,62’ye inmiştir. 2026 Ocak-Eylül döneminde işlenmiş gıda fiyatları yüzde 23,45, işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 19,70 artmıştır. Bu dönemde taze-sebze fiyatlarındaki yükseliş ise yüzde 12,35 olmuştur.

·         Giyim ve Ayakkabı Fiyatları: 2026  Nisan ayında yüzde 8,94, Mayıs ayında yüzde 11,29 artan giyim-ayakkabı fiyatları,Temmuz ayında yüzde 3,93, Ağustos ayında yüzde 3,54 oranında gerilemiş, Eylül ayında ise yüzde 3,98 oranında yükselmiştir. 2026 Eylül ayında bu grupta yıllık fiyat artışı yüzde 13,22, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 10,47 olmuştur.  Buna karşın Yİ-ÜFE’de 2026 Eylül ayında giyim eşyası fiyatları aylık artışı yüzde 2,86, yıllık fiyat artışı  yüzde 30,06, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 30,68 olarak gerçekleşmiştir.