2024 Temmuz-İnşaat Maliyetleri, Konut Fiyatları ve Satışları

 

2024 TEMMUZ: İNŞAAT MALİYETLERİ, KONUT FİYATLARI VE KONUT SATIŞLARI

(Zafer YÜKSELER, 16 Ağustos 2024)

             

            2024 haziran ayında ikamet amaçlı bina inşaat maliyetlerinde yıllık artış yüzde 66,12 olmuştur. Temmuz ayında ise asgari ücretin sabit tutulmasının etkisiyle ikamet amaçlı bina inşaat maliyetlerindeki yıllık artışın yüzde 45’e gerileyeceği tahmin edilmektedir. Yeni konut fiyatlarındaki yıllık artış ise temmuz ayında yüzde 38,25’e gerilemiştir.

 2020 yılında artış eğilimine giren yeni konut fiyatları, 2021-2023 döneminde de bu eğilimini sürdürmüştür. Yeni konut fiyatları, inşaat maliyetlerindeki artış yanı sıra, yabancıların konut alımları ve negatif reel faizlerin etkisiyle yatırım amaçlı konut talebinin yükselmesi sonucunda artış göstermişti. 2023 yılı ikinci yarısında faiz oranlarındaki artış ve kredi koşullarındaki sıkılaştırmanın etkisiyle konut fiyat artışı hız kaybetmiştir. Yeni konut fiyatları, 2019 yılından beri ilk kez, yıllık bazda reel olarak şubat ayında gerilemeye başlamış ve bu süreç takip eden aylarda da artarak devam etmiştir. Yeni konut fiyatları temmuz ayında reel olarak yıllık bazda yüzde 14,54 oranında gerilemiştir. Yabancılara konut satışlarının azalmasının etkisiyle, İstanbul, Antalya ve Mersin’de konut fiyatları reel olarak daha fazla düşüş göstermiştir. Depremden etkilenen illerde de konut fiyatları reel olarak önemli oranda gerilemiştir.

2021 eylül-aralık döneminde yüzde 45,3 artan konut satışları, 2022 yılı ilk yarısında da yüzde 31,4 oranında yükselmiş, ancak yılın ikinci yarısında konut fiyatlarındaki artışın sürmesi nedeniyle yüzde 19,1 oranında gerilemişti. 2023 yılında kredilendirme koşullarındaki sıkılaştırma ve yılın ikinci yarısında konut kredi faizlerindeki hızlı yükseliş satışları olumsuz etkilemiştir. 2023 yılında ipotekli satışlar yüzde 34,9, ilk el satışlar yüzde 14,1, toplam satışlar ise yüzde 17,5 azalmıştı. 2024 ocak-temmuz döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre, ipotekli satışlar yüzde 53,8, toplam satışlar yüzde 0,5 oranında azalırken, ilk el satışlar yüzde 5,6 oranında artış göstermiştir. Yabancılara konut satışı ise yüzde 42,4 düşmüştür. Toplam satışlar içinde ipotekli satışların payı 2023 yılı ocak-temmuz döneminde yüzde 22,2 iken, bu pay 2024 yılının aynı döneminde yüzde 9,4’e gerilemiştir.

İnşaat Maliyetleri, Konut Fiyatları, Konut Satışları, Faiz Oranları ve TÜFE (TEMMUZ)

	Temmuz Ayı İtibariyle Yıllık % Değişim
	2021	2022	2023	2024
İkamet Amaçlı Binalar İnşaat Maliyet Endeksi (1)	44,22	110,12	63,18	45,57
Yeni Konutlar Fiyat Endeksi (YKFE) (2017=100)	34,97	165,44	95,12	38,25
İpotekli Konut Satışları	-84,23	-6,85	-24,09	-20,90
Konut Kredi Faiz Oranı (Akım, %)	17,93	18,30	32,24	44,10
TÜFE	18,95	79,60	47,83	61,78
Reel Yeni Konutlar Fiyat Endeksi (TÜFE’ye Göre)	13,47	47,79	31,99	-14,54

Kaynak: TÜİK-TCMB ve kendi hesaplamalarımız.

(1)2024 temmuz verisi tahmindir.

2024 Haziran- Perakende Fiyat Endeksi

 

2024 Haziran- Kriz Dönemlerinde İmalat Sanayi Üretimi

 

2024 TEMMUZ-Nominal ve Reel Mevduat Faizi

 NOMİNAL VE REEL MEVDUAT FAİZİ

(Zafer YÜKSELER, 5 Ağustos 2024)

·         2024 Temmuz ayında yıllık mevduat faizi (3+6+12 ay ortalaması), %55,62’den %55,22’ye, beklenen yıllık enflasyon da %31,79’dan %30,02’ye gerilemiştir. Böylece 2021 Kasım ayından itibaren negatif olan beklenen reel faiz, ilk kez 2023 Aralık ayında pozitife dönüşmüş, 2024 Haziran ayında %18,08, Temmuz ayında ise %19,38 olmuştur. Cari enflasyona göre hesaplanan ex-ante reel faiz ise 2021 Haziran ayında pozitif %0,9 iken takip eden aylarda sürekli gerilemiş ve 2022 Ekim ayında negatif %37 olmuştur. 2023 Aralık ayında negatif %10,5 olan ex-ante reel faiz Haziran ayında negatif %9,31, Temmuz ayında ise negatif %4,05 olarak gerçekleşmiştir.

·         2023 Temmuz ayında yıllık mevduat faizi %27 iken, bir yıl sonra gerçekleşen TÜFE enflasyonu %61,78 olmuş ve mevduatın gerçekleşen reel faizi negatif %21,5 olmuştur.

·         2021 yılı Kasım ayından itibaren beklenen, gerçekleşen ve ex-ante reel faizlerin tümü negatife dönüşmüş, kredi ve mevduat faizi arasındaki fark açılmış ve TL tasarruf sahipleri ciddi bir reel kayba uğramıştı. Mevduat faizlerindeki yükseliş yanı sıra beklenen enflasyondaki gerileme, beklenen faizi 2023 Aralık ayından itibaren pozitife dönüştürmüştür. Mayıs ayında %19 olan beklenen reel faiz, Haziran ayında %18,1, Temmuz ayında ise %19,4 olmuştur.