5 Eylül 2026 Cumartesi

OVP ENFLASYON HEDEFİ (2027)

 

ORTA VADELİ PROGRAMIN 2027 YILI ENFLASYON TAHMİN VE HEDEFİ NE OLMALI?

(Zafer YÜKSELER, 5 Eylül 2026)

Enflasyon Raporu ve Orta Vadeli Program (OVP), ekonomi politikalarının şekillendirilmesi ve değerlendirilmesi açısından önemli dokümanlardır. Bu dokümanlar, ekonomi aktörleri için stratejik bir rehber işlevi görürken, aynı zamanda fiyat istikrarı, büyüme ve mali politikalara ilişkin makroekonomik hedeflerin izlenmesini de sağlar. Enflasyon Raporlarında yer alan enflasyon hedef ve tahminleri, OVP’de yer alan makro çerçevenin tutarlılığı açısından ciddi sorun yaratmaktadır.

Bilindiği gibi, genel olarak, OVP’de ilgili yılın Ağustos ayında yayımlanan III. Enflasyon Raporundaki enflasyon gerçekleşme tahmin ve hedefleri esas alınmaktadır. Ancak bu tahmin ve hedeflerin kısa sürede geçerliliğini kaybetmesi, OVP ile makro büyüklüklerin tutarlılığını sorgulatmaktadır. Ekonomik birimlere uzun vadeli bir bakış açısı kazandırmayı amaçlayan OVP, daha uygulama yılına girmeden, aşağıdaki tabloda da görüldüğü gibi Kasım ayında yayımlanan IV. Enflasyon Raporunda yapılan revize ile geçerliliğini yitirmektedir. Bu aynı zamanda OVP’de yer alan makro çerçevenin geçerliliğini de ortadan kaldırmaktadır.

    TÜFE Enflasyon Hedefi ve Gerçekleşmesi (Yıllık, %)

 

TCMB III.ER

OVP

TCMB IV.ER

Gerçekleşme

2024

33,0

33,0

44,0

44,1

2025

14,0

17,5

32,0

30,9

2026

16,0

16,0

28,0

30,0 Tah.

2027

15,0

 

 

2027 yılı enflasyon hedefi, 13 Ağustos 2026 tarihinde yayınlanan enflasyon raporunda (ER-III) yüzde 15 olarak belirlenmiştir. 2026 yılı enflasyon tahmini de yüzde 28’e yükseltilmiştir. 2026 Ağustos ayı itibariyle, aylık ve yıllık eğilimler dikkate alındığında, enflasyonun yüzde 30’luk bir seviyeye yerleştiği ve 2026 yılında yıllık TÜFE enflasyonunun yüzde 30 civarında gerçekleşeceğini kabul etmek daha gerçekçi görünmektedir.

Uygulanan politikalara yönelik şikayetlerin arttığı ve seçim sürecine ilişkin ön hazırlıkların görüldüğü bir ortamda, 2027 yılı için TCMB tarafından belirlenen yüzde 15 hedefine ulaşılmasının mümkün olmadığı görülmektedir. Bu nedenle, OVP’de  2027 enflasyon hedefinin yüzde 20-23 aralığına yükseltilmesinin daha gerçekçi olduğu düşünülmektedir. TCMB’nin 2027 yılı ilk enflasyon raporunda, 2027 yılı için yüzde 15 oranındaki enflasyon tahminini yükseltmesi,  OVP hedeflerinin geçerliliğini tekrar sorgulatacaktır.

 

 

3 Eylül 2026 Perşembe

2026 Ağustos-Üretici ve Tüketici Enflasyonu

 

2026 AĞUSTOS AYI-ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ENFLASYONU

 (Zafer YÜKSELER, 3 Eylül 2026)

            2026 Ağustos ayında TÜFE yüzde 1,84 Yİ-ÜFE yüzde 2,57 oranında artmıştır. Yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu yüzde 27,95’e yükselirken, TÜFE enflasyonu yüzde 31,51’e gerilemiştir. Yıllık TÜFE ve ÜFE enflasyon farklılaşması, büyük ölçüde hizmet grubu fiyat artışlarından kaynaklanmaktadır. 2026 yılı Ağustos ayında TÜFE mal grubu yıllık enflasyonu yüzde 26,19, TÜFE hizmet grubu yıllık enflasyonu ise yüzde 40,28 olmuştur. Üretici fiyat endeksleri sadece malları kapsarken, tüketici fiyat endeksleri mal ve hizmetleri de kapsamaktadır.Üretici fiyatları endeksinde vergisiz fiyatlar kullanılırken, tüketici fiyatları endeksinde ÖTV, KDV ve benzeri dolaylı vergiler dahil piyasa fiyatları kullanılmaktadır. Bu durum, özellikle, başta petrol ürünleri olmak üzere enerji, motorlu taşıt araçları, alkollü içecekler, tütün mamulleri ve bazı dayanıklı tüketim mallarında TÜFE ile Yİ-ÜFE arasında önemli bir farklılığa neden olmaktadır. Döviz kurları, enerji fiyatları ve ham madde fiyatlarındaki değişim üretici fiyatlarına hızla yansırken, vergi ve idari düzenlemelerle TÜFE’ye yansıması sınırlandırılabilmektedir.  

Tablo:1- 2026 Ağustos Ayı Yİ-ÜFE ve TÜFE Enflasyonu

 

 

Aylık

Yıllık

Yıllık Ortalama

Yİ-ÜFE

 

2,57

27,95

27,76

   Ara Malı

 

1,84

27,41

25,61

   Dayanıklı Tüketim

 

2,84

28,54

30,60

   Dayanıksız Tüketim

 

1,51

30,28

31,65

   Enerji

 

6,99

27,33

26,58

   Sermaye Malları

 

1,76

22,06

25,87

 

 

2026 Ağırlık(*)

Aylık

Yıllık

Yıllık Ortalama

TÜFE

100,000

1,84

31,51

31,79

   Gerçek Kira

6,7638

3,04

43,10

53,87

   Enerji (1)

7,0692

5,46

39,23

36,47

        Su Faturası

0,6621

1,09

24,01

39,83

        Elektrik Ücreti

1,2737

0,65

27,08

28,38

        Doğalgaz

1,0818

-0,60

57,89

57,59

        Tüpgaz

0,3227

5,28

41,65

33,89

        Katı Yakıtlar (Odun,kömür)

0,4999

2,82

25,93

22,92

        Yakıt ve Yağlar

3,2290

11,18

41,99

29,75

   Gıda ve İçecekler

24,4444

0,22

33,79

33,68

   Diğer Mal ve Hizmetler

61,7226

1,94

28,45

28,09

 

Yİ-ÜFE-Gıda ve İçecekler

20,6000

1,71

31,19

33,19

TÜFE-İşlenmiş Gıda (1)

14,2816

1,99

33,54

34,14

 

Yİ-ÜFE-Giyim Eşyası

2,6500

1,71

27,83

31,09

TÜFE-Giyim ve Ayakkabı

7,9038

-3,54

13,16

10,18

(*) 2025 yılında gerçek kiranın payı %6,8028, enerjinin payı %10,2187, gıda-içeceğin payı %24,9654

ve diğer mal ve hizmetlerin payı %58,0131 idi.

(1) Enerji ve İşlenmiş Gıda  artış oranları Özel Kapsamlı TÜFE tablosundan alınmıştır.

Yİ-ÜFE ile TÜFE’deki fiyat artışlarını farklılaştıran unsurları şu şekilde sıralayabiliriz;

·         Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira: TÜFE’de yüzde 6,76 ağırlığa sahip olan bu grubun Yİ-ÜFE ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Konut kira artışı 2022-2024 Temmuz döneminde yasal düzenleme ile yüzde 25 olarak belirlenmişti. Ancak yüzde 25 kira artışı sınırlandırması anlamını yitirdiğinden, uygulama 2024 Temmuz ayı başında sonlandırılmış ve tekrar eski sisteme dönülmüştür. Buna göre, mevcut kiracılar için azami kira artışı, yıllık ortalama TÜFE enflasyonu ile yasal olarak sınırlandırılmaktadır. 2026 Ağustos ayında kiralar yüzde 3,04 oranında artmış ve yıllık kira artışı yüzde 43,11, ortalama yıllık kira artışı ise yüzde 53,87 olmuştur. Son yıllarda enflasyonun yanı sıra konut fiyatlarındaki aşırı yükseliş ve deprem felaketi de kiraları olumsuz etkilemiştir. Toplumda kiralara ve aidatlara ilişkin şikâyetler uzun süredir devam etmektedir.  Eylül ayında kira sözleşmesi yenileyecek olanlar için yasal kira artış oranı yüzde 31,79’dur.

·         Enerji Fiyatları: Elektrik, gaz, su ve yakıtlardan oluşan enerji grubunun TÜFE içindeki ağırlığı 2025 yılında, yüzde 11,25’ten yüzde 10,22’ye gerilemişti. Yeni TÜFE’de bu pay daha da gerilemiş ve 2026 yılında yüzde 7,07’ye düşmüştür.  “Yönetilen-Yönlendirilen Fiyatların” büyük bir kısmı bu grupta yer almakta ve enerji fiyatları vergi ve kamu müdahalesi ile kontrol edilmektedir. 2026  Ağustos ayında Yİ-ÜFE’de enerji fiyatları yüzde 6,99 oranında artmış ve yıllık artış oranı yüzde 27,33  olmuştur. TÜFE enerji grubunda Nisan ayında yüzde 14,4 artan enerji fiyatları, Mayıs ve Haziran aylarında gerilemiş, Temmuz ayında yüzde 2,30, Ağustos ayında ise yüzde 5,46 oranında artmıştır. Nisan ayında yüzde 9,22 oranında artan petrol ürünleri fiyatları, Mayıs ve Haziran aylarında gerilemiş, Temmuz ayında  yüzde 3,71, Ağustos ayında ise yüzde 11,18 yükselmiştir.

·         2026 Ağustos ayında su fiyatları yüzde 1,09, elektrik fiyatları yüzde 0,65, tüpgaz fiyatları yüzde 5,28, katı yakıt fiyatları yüzde 2,82 oranında yükselirken, doğalgaz fiyatları yüzde 0,60 gerilemiştir. Yıllık olarak doğalgaz fiyatları yüzde 57,89, su fiyatları yüzde 24,01, elektrik fiyatları yüzde 27,08, tüpgaz fiyatları yüzde 41,65, akaryakıt fiyatları ise yüzde 41,99 oranında artmıştır.

·         Gıda Fiyatları: 2026 Ağustos ayında gıda fiyatları yüzde 0,22 yükselmiştir. Temmuz ayında yüzde 5,39 artan taze meyve-sebze fiyatları, Ağustos ayında yüzde 8,18 oranında gerilemiştir.Ağustos ayında işlenmiş gıda fiyatları yüzde 1,99 yükselmiş, işlenmemiş gıda fiyatları ise yüzde 2,03 oranında gerilemiştir. Yıllık gıda fiyatları artışı yüzde 37,52’den, yüzde 33,79’a inmiştir. 2026 Ocak-Ağustos döneminde işlenmiş gıda fiyatları yüzde 21,74, işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 22,56 artmıştır. Bu dönemde taze-sebze fiyatlarındaki yükseliş ise yüzde 23,37 olmuştur.

·         Giyim ve Ayakkabı Fiyatları: 2026  Nisan ayında yüzde 8,94, Mayıs ayında yüzde 11,29 artan giyim-ayakkabı fiyatları, Haziran ayında yüzde 0,18, Temmuz ayında yüzde 3,93, Ağustos ayında ise yüzde 3,54 oranında gerilemiştir. 2026 Ağustos ayında bu grupta yıllık fiyat artışı yüzde 13,16, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 10,18 olmuştur.  Buna karşın Yİ-ÜFE’de 2026 Ağustos ayında giyim eşyası fiyatları aylık artışı yüzde 1,71, yıllık fiyat artışı  yüzde 27,83, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 31,09 olarak gerçekleşmiştir.


 

 

 

 

 

 

 


                                               

 

  NOM İ NAL VE REEL MEVDUAT FA İ Z İ (Zafer YÜKSELER, 5 Eylül 2026) ·          2026 Ağustos ay ı nda y ı ll ı k mevduat faizi (3+6+12 ay...