2022-2025 DÖNEMİNDE ÖZEL NİHAİ TÜKETİM
HARCAMALARI DEFLATÖRÜ
VE TÜFE KARŞILAŞTIRMASI
(Zafer YÜKSELER, 2 Eylül 2026)
TÜİK,
2025 yılı için “Yıllık GSYH Verilerini” açıklamıştır. Bu kapsamda, 2022-2025
döneminde “Özel Nihai Tüketim Harcamaları” cari verilerileri ile hacim
endeksleri alt harcama grupları itibariyle açıklanmıştır. Bu verilerden
yararlanarak, aşağıdaki tabloda yer alan özel nihai tüketim harcamaları toplamı
ve alt gruplar itibariyle “zımni fiyat deflatörleri” hesaplanmıştır.
TÜFE endeksi belirli bir yıl ağırlıklarına göre hesaplanırken, zımni
fiyat deflatörü ilgili yıldaki fiili tüketim harcamalarının dağılımından elde
edilmektedir. Bu nedenle “zımni fiyat deflatörü” tüketicilerin ve çalışanların
karşı karşıya oldukları fiili enflasyonu yansıtmakta ve pek çok ülkede
enflasyon değerlendirmesi açısından temel bir veriyi oluşturmaktadır.
2022-2025 döneminde özel nihai
tüketim harcamaları deflatörü ile TÜFE arasında genelde ve bazı alt gruplarda
önemli bir farklılaşma görülmekredir. Özellikle 2022 ve 2023 yıllarında özel
nihai tüketim harcamaları deflatörü TÜFE enflasyonundan 10 puan daha yüksek
gerçekleşmiştir. Bu fark zorunlu tüketim harcamaları grubunda
(gıda+giyim+konut+ulaştırma), 20 puanı aşmaktadır. 2024 ve 2025 yıllarında TÜFE
ve özel nihai tüketim deflatörünün bir birine yakınsadığı görülmektedir. Giyim
ve ayakkabı, konut, bilgi-iletişim ve eğitim gruplarında, TÜFE ve zımni
deflatör arasında önemli farklılık vardır. Özellikle, 2022-2025 döneminde giyim
ve ayakkabı grubunda TÜFE enflasyonu, zımni fiyat deflatöründen 33,9 puan daha
düşük hesaplanmıştır.
2022-2025 döneminde, TÜFE enflasyonu ortalama yüzde 54,9 iken, özel
nihai tüketim harcamaları deflatörü yüzde 60,7 puan artmıştır. İki endeks
arasındaki fark 5,8 puandır. Zorunlu tüketim harcamalarında ise bu fark 12,6
puana yükselmektedir. Bu durum, tüketicilerin enflasyon beklentilerini olumsuz
etkilerken, hayat pahalılığından çok daha fazla etkilendiklerini de
göstermektedir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder