NOMİNAL VE REEL MEVDUAT FAİZİ
(Zafer YÜKSELER, 3 Temmuz 2026)
·
2026 Haziran ayında
yıllık
mevduat faizi (3+6+12 ay ortalaması) %46,10’dan
%48,02’ye yükselmiş, beklenen yıllık enflasyon ise %23,82’den %23,81’e gerilemiştir. Uzun süre negatif
olan beklenen reel faiz, ilk kez 2023
Aralık ayında % 4,4 ile pozitife dönüşmüş, 2024 Aralık ayında %20,7, 2025 Aralık
ayında %17,1, 2026 Haziran ayında ise % 19,6 olmuştur. Cari enflasyona göre
hesaplanan ex-ante reel faiz ise 2021 Haziran ayında pozitif %0,9 iken takip eden aylarda sürekli gerilemiş ve 2022 Ekim ayında negatif %37 olmuştu. 2021
Temmuz-2024 Temmuz döneminde sürekli negatif olan ex-ante reel faiz, 2024 Ağustos
ayından itibaren pozitife dönüşmüş, 2026 Mayıs ayında % 10,17, Haziran ayında ise
%12,04’e yükselmiştir.
·
2020 ve sonrasında sürekli negatif olan mevduatın gerçekleşen reel faizi, ilk kez 2023 Aralık
ayında pozitife dönüşmüştür. 2025 Haziran ayında
mevduat faizi %50,75 iken, bir yıl
sonra gerçekleşen TÜFE enflasyonu %32,11, reel faiz ise
pozitif %14,11 olmuştur.
·
2021 yılı Kasım
ayından itibaren beklenen, gerçekleşen
ve ex-ante reel faizlerin tümü uzun süre negatife dönüşmüş, kredi ve mevduat faizi arasındaki fark açılmış ve TL tasarruf sahipleri ciddi bir reel kayba uğramıştı. Mevduat
faizlerindeki yükseliş yanı sıra beklenen enflasyondaki gerileme, beklenen ve
ex-ante reel faizlerin yükselmesini sağlamıştır. Politika faiz indirimlerinin
mevduat faizlerine yansıması, nominal ve beklenen reel mevduat faizlerini 2025
yılı Ocak-Mart döneminde sınırlı ölçüde geriletmişti. Ancak, Mart ayı
sonlarındaki siyasi gelişmelerin etkisiyle Nisan ayında politika faizinin artırılması,
reel mevduat faizlerinin tekrar yükselmesine neden olmuştu. 2025 Temmuz ayı
sonrasında reel faizlerde, politika faiz indirimlerinin de etkisiyle, düşüş
eğilimi gözlenmiş, ancak 2026 Mart ayında başlayan İran savaşı ve enflasyon
beklentilerindeki bozulmanın etkisiyle, beklenen ve ex-ante reel faizler tekrar
yükseliş eğilimine girmiştir.
|
|
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder