2026 MAYIS-ÖDEMELER DENGESİ GELİŞMELERİ

 

2026 MAYIS- ÖDEMELER DENGESİ GELİŞMELERİ

(Zafer YÜKSELER, 13 Temmuz 2026)

2025 Mayıs ayında 1,1 milyar dolar açık veren cari işlemler dengesi, 2026 Mayıs ayında da 1,5 milyar dolar açık vermiştir. Cari işlemler dengesi geçen yılın Ocak-Mayıs döneminde 23,7 milyar dolar açık verirken, 2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde açık 30,7 milyar dolara yükselmiştir. 2026 yılı Mayıs ayındaki uzun bayram tatili, özellikle dış ticaret verileri üzerinde etkili olmuştur. 2025 yılı Mayıs ayında 6,6 milyar dolar olan dış ticaret açığı, 2026 yılı Mayıs ayında 5,6 milyar dolara gerilemiştir. Ocak-Mayıs dönemi dış ticaret açığı ise 41,2 milyar dolardan 42,7 milyar dolara çıkmıştır. 2026 yılı Mayıs ayında ihracat, geçen yıla göre yüzde 9,5 gerilemiş ve 22,5 milyar dolar olmuş, ithalat ise yüzde 10,8 gerileyerek 28,1 milyar dolar olmuştur. Ocak-Mayıs döneminde ihracat 110,9 milyar dolardan 111,1 milyar dolara, ithalat ise 152,1 milyar dolardan  153,8 milyar dolara yükselmiştir. 2026 yılı Mayıs ayında ve Ocak-Mayıs döneminde parasal olmayan altın dengesinde iyileşme gözlenmiş ve açık, 2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde 8 milyar dolardan, 6,3 milyar dolara gerilemiştir.  İran savaşının enerji dengesine olumsuz etkisi  2026 Nisan ve Mayıs aylarında gözlenmiştir. 2025 Mayıs ayında 3 milyar dolar olan enerji dengesi açığı, 2026 Mayıs ayında 4,5 milyar dolara yükselmiştir. Ocak-Mayıs döneminde enerji ithalatı 28,3 milyar dolar olmuş ve geçen yıla göre sınırlı bir artış göstermiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç cari işlemler dengesi, 2025 Ocak-Mayıs döneminde 5,2 milyar dolar fazla verirken, 2026 Ocak-Mayıs döneminde 2,3 milyar dolar açık vermiştir. Ancak Mayıs ayında 3,6 milyar dolar fazla vermiştir. 2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde dış ticaret ve cari işlemler açığındaki yükselişin ana nedeni parasal olmayan altın ve enerji hariç dengedeki bozulmadır.

2025 Ocak-Mayıs döneminde  17,5 milyar dolar fazla veren hizmetler dengesi 2026 yılında 16,4 milyar dolar fazla vermiştir. Net seyahat gelirleri Mayıs ayında, geçen yıla göre gerilemiş, 2026 Ocak-Mayıs döneminde ise 13,9 milyar dolar ile geçen yıl seviyesinde kalmıştır. Telekomünikasyon ve diğer iş hizmet giderlerindeki yükseliş devam etmiştir. Faiz, portföy, kar transferleri ve ücret ödemelerinden oluşan “birincil gelir dengesi” , 2025 Ocak-Mayıs döneminde 10,4 milyar dolar, 2026 yılında ise 11 milyar dolar açık vermiştir.

2025 yılında resmi rezerv varlıklar 22 milyar dolar azalmıştır.  2025 yılında, resmi rezerv varlıklar içinde yer alan altın rezervleri 48,1 milyar dolar artarak 112,4 milyar dolara yükselmiştir. Bu yükseliş altın fiyatlarındaki yüzde 64,2 oranındaki artıştan kaynaklanmıştır. 2025 yılında altın rezervlerindeki artışın 43,9 milyar doları fiyat artışından gelmiştir. 2025 yılı Ocak-Mayıs döneminde 23,1 milyar dolar azalan resmi rezerv varlıklar, 2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde de 33,3 milyar dolar gerilemiştir. 2026 yılı Şubat ayı sonlarında başlayan İran savaşı, altın rezervlerinde önemli bir düşüşe neden olmuştur. 2026 yılı Şubat ayında 136,8 milyar dolara yükselen altın rezervleri, Mayıs ayında 106 milyar dolara gerilemiştir. Bu dönemde altın fiyatları yüzde 12,7 gerilemiş, altın varlıkları ise 92,5 ton azalmıştır. Altın varlıkları yanı sıra, döviz varlıklarında da düşüş gözlenmiştir. Mayıs ayında resmi rezerv varlıklar 3,3 milyar dolar azalırken, banka rezervlerinde 2,3 milyar dolar artış olmuştur.

2025 Mayıs ayında 6,7 milyar dolar olan sıcak para girişi, 2026 yılı Mayıs ayında 2,3 milyar dolara gerilemiştir. Ancak Ocak-Mayıs döneminde geçen yıl 2,3 milyar dolar olan sıcak para girişi, 2026 yılında 8,8 milyar dolara yükselmiştir. 2025 Ocak-Mayıs döneminde negatif 7,4 milyar dolar olan Net Hata ve Noksan kalemi, 2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde negatif 18,5 milyar dolara yükselmiştir.

İran savaşının en belirgin etkisi 2026 Mart ayında resmi rezervlerdeki azalış ve sıcak para çıkışlarında gözlenmişti. Mart ayında sıcak paradan 18,9 milyar dolar çıkış olmuş, resmi rezerv varlıklarda 43,4 milyar dolar gerilemişti. 2026 Mayıs ayında sıcak paradan 2,3 milyar dolar giriş olmuştur. Mayıs ayında yurtdışı yerleşikler borsa ve yatırım fonlarındaki varlıklarını 2,8 milyar dolar azaltırken,  borçlanma senetlerini 1,2 milyar dolar, mevduatlarını da 3,9 milyar dolar artırmıştır.  Bankaların kısa vadeli kredi kullanımlarında 0,3 milyar dolar düşüş gözlenirken, diğer sektörlerin kısa vadeli kredi kullanımları 0,3 milyar dolar yükselmiştir. 2026 Ocak-Mayıs döneminde yabancıların ülkemizdeki doğrudan yatırımları 4,7 milyar dolardan 4 milyar dolara gerilemiş, vatandaşlarımızın yurt dışında yaptıkları yatırımlar ise 3,5 milyar dolardan 4,2 milyar dolara çıkmıştır.

2026 Mayıs ayında ortalama dolar kuru, geçen yıla göre, yüzde 17,1 oranında artmıştır. Bu dönemde yıllık TÜFE artışı yüzde 32,6, yıllık Yİ-ÜFE artışı ise yüzde 28,9 olmuştur. 2026 Mayıs ayı itibariyle, yıllık bazda, Türk lirası TÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 6,6. Yİ-ÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 1,2 oranında değer kazanmıştır.

                İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Mayıs ayında yüzde 78,9 iken, 2026 yılında yüzde 80’e yükselmiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç ihracat/ithalat oranı ise yüzde 92,4’ten yüzde 97,5’e çıkmıştır. Ancak, Ocak-Mayıs dönemi ihracat/ithalat oranlarında düşüş olduğu görülmektedir. 2026 Mayıs ayında uzun bayram tatilinin etkisiyle ana grupların ihracat ve ithalatında düşüş gözlenmiştir. 2026 Mayıs ayında yatırım malı ithalatı yüzde 18,3, ara malı ithalatı yüzde 4,1, tüketim malı ithalatı ise yüzde 30,1 oranında azalış göstermiştir. 2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde  dış ticaret hadleri lehimize dönmüş, 88,1’den 91,9’a yükselmiştir. ihracat fiyatları yüzde 13,3, ithalat fiyatları ise yüzde 8,6 artmıştır. 2026 Ocak-Mayıs döneminde ihracat miktar endeksi yüzde 11,5, ithalat miktar endeksi ise yüzde 6,7 oranında düşüş göstermiştir.