3 Temmuz 2026 Cuma

2026 Haziran- Üretici-Tüketici Enflasyonu

 

2026 HAZİRAN AYI-ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ENFLASYONU

 (Zafer YÜKSELER, 3 Temmuz 2026)

            2026 Haziran ayında TÜFE yüzde 0,99, Yİ-ÜFE yüzde 1,80 oranında artmıştır. Yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu yüzde 28,09’a, TÜFE enflasyonu ise yüzde 32,11’e gerilemiştir. Yıllık TÜFE ve ÜFE enflasyon farklılaşması, büyük ölçüde hizmet grubu fiyat artışlarından kaynaklanmaktadır. 2026 yılı Haziran ayında TÜFE mal grubu yıllık enflasyonu yüzde 27,90, TÜFE hizmet grubu yıllık enflasyonu ise yüzde 39,64 olmuştur. Üretici fiyat endeksleri sadece malları kapsarken, tüketici fiyat endeksleri mal ve hizmetleri de kapsamaktadır.Üretici fiyatları endeksinde vergisiz fiyatlar kullanılırken, tüketici fiyatları endeksinde ÖTV, KDV ve benzeri dolaylı vergiler dahil piyasa fiyatları kullanılmaktadır. Bu durum, özellikle, başta petrol ürünleri olmak üzere enerji, motorlu taşıt araçları, alkollü içecekler, tütün mamulleri ve bazı dayanıklı tüketim mallarında TÜFE ile Yİ-ÜFE arasında önemli bir farklılığa neden olmaktadır. Döviz kurları, enerji fiyatları ve ham madde fiyatlarındaki değişim üretici fiyatlarına hızla yansırken, vergi ve idari düzenlemelerle TÜFE’ye yansıması sınırlandırılabilmektedir.  

Tablo:1- 2026 Haziran Ayı Yİ-ÜFE ve TÜFE Enflasyonu

 

 

Aylık

Yıllık

Yıllık Ortalama

Yİ-ÜFE

 

1,80

28,09

27,26

   Ara Malı

 

1,88

27,88

24,76

   Dayanıklı Tüketim

 

0,24

28,97

31,21

   Dayanıksız Tüketim

 

1,41

31,42

31,12

   Enerji

 

3,04

24,98

25,88

   Sermaye Malları

 

1,66

23,01

26,93

 

 

2026 Ağırlık(*)

Aylık

Yıllık

Yıllık Ortalama

TÜFE

100,000

0,99

32,11

32,03

   Gerçek Kira

6,7638

2,65

47,87

58,90

   Enerji (1)

7,0692

-0,91

39,41

35,72

        Su Faturası

0,6621

0,23

27,01

45,57

        Elektrik Ücreti

1,2737

2,69

22,14

30,13

        Doğalgaz

1,0818

2,09

105,26

56,85

        Tüpgaz

0,3227

-0,16

42,04

32,78

        Katı Yakıtlar (Odun,kömür)

0,4999

0,47

23,76

22,93

        Yakıt ve Yağlar

3,2290

-3,94

31,69

26,72

   Gıda ve İçecekler

24,4444

0,17

35,45

32,87

   Diğer Mal ve Hizmetler

61,7226

1,35

28,22

28,33

 

Yİ-ÜFE-Gıda ve İçecekler

20,6000

1,02

32,74

32,48

TÜFE-İşlenmiş Gıda (1)

14,2816

2,60

37,50

33,48

 

Yİ-ÜFE-Giyim Eşyası

2,6500

0,85

29,73

31,54

TÜFE-Giyim ve Ayakkabı

7,9038

-0,18

14,18

9,40

(*) 2025 yılında gerçek kiranın payı %6,8028, enerjinin payı %10,2187, gıda-içeceğin payı %24,9654

ve diğer mal ve hizmetlerin payı %58,0131 idi.

(1) Enerji ve İşlenmiş Gıda  artış oranları Özel Kapsamlı TÜFE tablosundan alınmıştır.

Yİ-ÜFE ile TÜFE’deki fiyat artışlarını farklılaştıran unsurları şu şekilde sıralayabiliriz;

·         Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira: TÜFE’de yüzde 6,76 ağırlığa sahip olan bu grubun Yİ-ÜFE ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Konut kira artışı 2022-2024 Temmuz döneminde yasal düzenleme ile yüzde 25 olarak belirlenmişti. Ancak yüzde 25 kira artışı sınırlandırması anlamını yitirdiğinden, uygulama 2024 Temmuz ayı başında sonlandırılmış ve tekrar eski sisteme dönülmüştür. Buna göre, mevcut kiracılar için azami kira artışı, yıllık ortalama TÜFE enflasyonu ile yasal olarak sınırlandırılmaktadır. 2026 Haziran ayında kiralar yüzde 2,65 oranında artmış ve yıllık kira artışı yüzde 47,87, ortalama yıllık kira artışı ise yüzde 58,90 olmuştur. Son yıllarda enflasyonun yanı sıra konut fiyatlarındaki aşırı yükseliş ve deprem felaketi de kiraları olumsuz etkilemiştir. Toplumda kiralara ve aidatlara ilişkin şikâyetler uzun süredir devam etmektedir.  Haziran ayında kira sözleşmesi yenileyecek olanlar için yasal kira artış oranı yüzde 32,03’tür.

·         Enerji Fiyatları: Elektrik, gaz, su ve yakıtlardan oluşan enerji grubunun TÜFE içindeki ağırlığı 2025 yılında, yüzde 11,25’ten yüzde 10,22’ye gerilemişti. Yeni TÜFE’de bu pay daha da gerilemiş ve 2026 yılında yüzde 7,07’ye düşmüştür.  “Yönetilen-Yönlendirilen Fiyatların” büyük bir kısmı bu grupta yer almakta ve enerji fiyatları vergi ve kamu müdahalesi ile kontrol edilmektedir. 2026  Haziran ayında Yİ-ÜFE’de enerji fiyatları yüzde 3,04 oranında artmış ve yıllık artış oranı ise yüzde 24,98 olmuştur. TÜFE enerji grubunda ise Nisan ayında yüzde 14,4 artan enerji fiyatları, Mayıs ayında yüzde 0,17, Haziran ayında ise yüzde 0,91 gerilemiştir. Nisan ayında yüzde 9,22 oranında artan petrol ürünleri fiyatları, Mayıs ayında yüzde 2,96, Haziran ayında da yüzde 3,94 gerilemiştir. İran Savaşının etkisiyle uluslararası piyasalarda aşırı yükselen mazot ve benzin fiyatlarının tüketicilere yansımasını sınırlandırmak için Nisan ayında uygulamaya konulan eşel-mobil sistemi, Mayıs ve Haziran ayında da yürürlükte kalmıştır.  

·         2026 Haziran ayında su fiyatları yüzde 0,23, katı yakıt (odun-kömür) fiyatları yüzde 0,47, doğalgaz fiyatları yüzde 2,09, elektrik fiyatları ise 2,69 oranında yükselmiştir. Yıllık olarak doğalgaz fiyatları yüzde 105,26, su fiyatları yüzde 27,01, elektrik fiyatları yüzde 22,14, tüpgaz fiyatları yüzde 42,04, akaryakıt fiyatları ise yüzde 31,69 oranında artmıştır.

·         Gıda Fiyatları: 2026 Haziran ayında gıda fiyatları yüzde 0,16 yükselmiştir. Taze meyve-sebze fiyatları yüzde 10,22 oranında gerilemiş, işlenmiş gıda fiyatları ise yüzde 2,60 oranında artmıştır. Yıllık gıda fiyatları artışı yüzde 35,44’e yükselmiştir. 2026 Ocak-Haziran döneminde işlenmiş gıda fiyatları yüzde 18,15, işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 22,21 artmıştır. Bu dönemde taze-sebze fiyatlarındaki yükseliş ise yüzde 27,49 olmuştur.

·         Giyim ve Ayakkabı Fiyatları: 2026  Nisan ayında yüzde 8,94, Mayıs ayında yüzde 11,29 artan giyim-ayakkabı fiyatları, Haziran ayında yüzde 0,18 gerilemiştir. 2026 Haziran ayında bu grupta yıllık fiyat artışı yüzde 14,18, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 9,40 olmuştur.  Buna karşın Yİ-ÜFE’de 2026 Haziran ayında giyim eşyası fiyatları aylık artışı yüzde 0,85, yıllık fiyat artışı  yüzde 29,73, yıllık ortalama fiyat artışı ise yüzde 31,54 olarak gerçekleşmiştir.


 

 

 

 

 

 

 

 


                                               

 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

2026 Haziran-Nominal ve Reel Mevduat Faizleri

  NOM İ NAL VE REEL MEVDUAT FA İ Z İ (Zafer YÜKSELER, 3 Temmuz 2026) ·          2026 Haziran ay ı nda y ı ll ı k mevduat faizi (3+6+12 a...