2026
HAZİRAN AYI-ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ENFLASYONU
(Zafer YÜKSELER, 3 Temmuz 2026)
2026 Haziran ayında TÜFE yüzde 0,99, Yİ-ÜFE yüzde 1,80
oranında artmıştır. Yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu yüzde 28,09’a, TÜFE enflasyonu ise
yüzde 32,11’e gerilemiştir. Yıllık TÜFE ve ÜFE enflasyon farklılaşması, büyük
ölçüde hizmet grubu fiyat artışlarından kaynaklanmaktadır. 2026 yılı Haziran
ayında TÜFE mal grubu yıllık enflasyonu yüzde 27,90, TÜFE hizmet grubu yıllık enflasyonu
ise yüzde 39,64 olmuştur. Üretici fiyat endeksleri sadece malları kapsarken, tüketici
fiyat endeksleri mal ve hizmetleri de kapsamaktadır.Üretici fiyatları endeksinde
vergisiz fiyatlar kullanılırken, tüketici fiyatları endeksinde ÖTV, KDV ve
benzeri dolaylı vergiler dahil piyasa fiyatları kullanılmaktadır. Bu durum,
özellikle, başta petrol ürünleri olmak üzere enerji, motorlu taşıt araçları,
alkollü içecekler, tütün mamulleri ve bazı dayanıklı tüketim mallarında TÜFE
ile Yİ-ÜFE arasında önemli bir farklılığa neden olmaktadır. Döviz kurları, enerji fiyatları ve ham madde
fiyatlarındaki değişim üretici fiyatlarına hızla yansırken, vergi ve idari
düzenlemelerle TÜFE’ye yansıması sınırlandırılabilmektedir.
Tablo:1- 2026 Haziran Ayı Yİ-ÜFE ve TÜFE Enflasyonu
|
|
|
Aylık |
Yıllık |
Yıllık Ortalama |
|
Yİ-ÜFE |
|
1,80 |
28,09 |
27,26 |
|
Ara
Malı |
|
1,88 |
27,88 |
24,76 |
|
Dayanıklı Tüketim |
|
0,24 |
28,97 |
31,21 |
|
Dayanıksız Tüketim |
|
1,41 |
31,42 |
31,12 |
|
Enerji |
|
3,04 |
24,98 |
25,88 |
|
Sermaye Malları |
|
1,66 |
23,01 |
26,93 |
|
|
||||
|
|
2026 Ağırlık(*) |
Aylık |
Yıllık |
Yıllık Ortalama |
|
TÜFE |
100,000 |
0,99 |
32,11 |
32,03 |
|
Gerçek Kira |
6,7638 |
2,65 |
47,87 |
58,90 |
|
Enerji (1) |
7,0692 |
-0,91 |
39,41 |
35,72 |
|
Su Faturası |
0,6621 |
0,23 |
27,01 |
45,57 |
|
Elektrik Ücreti |
1,2737 |
2,69 |
22,14 |
30,13 |
|
Doğalgaz |
1,0818 |
2,09 |
105,26 |
56,85 |
|
Tüpgaz |
0,3227 |
-0,16 |
42,04 |
32,78 |
|
Katı Yakıtlar (Odun,kömür) |
0,4999 |
0,47 |
23,76 |
22,93 |
|
Yakıt ve Yağlar |
3,2290 |
-3,94 |
31,69 |
26,72 |
|
Gıda ve İçecekler |
24,4444 |
0,17 |
35,45 |
32,87 |
|
Diğer Mal ve Hizmetler |
61,7226 |
1,35 |
28,22 |
28,33 |
|
|
||||
|
20,6000 |
1,02 |
32,74 |
32,48 |
|
|
TÜFE-İşlenmiş
Gıda (1) |
14,2816 |
2,60 |
37,50 |
33,48 |
|
|
||||
|
Yİ-ÜFE-Giyim Eşyası |
2,6500 |
0,85 |
29,73 |
31,54 |
|
TÜFE-Giyim ve Ayakkabı |
7,9038 |
-0,18 |
14,18 |
9,40 |
(*) 2025 yılında gerçek kiranın payı %6,8028,
enerjinin payı %10,2187, gıda-içeceğin payı %24,9654
ve diğer mal ve hizmetlerin payı %58,0131 idi.
(1) Enerji ve İşlenmiş Gıda artış oranları Özel Kapsamlı TÜFE tablosundan
alınmıştır.
Yİ-ÜFE ile TÜFE’deki fiyat artışlarını
farklılaştıran unsurları şu şekilde sıralayabiliriz;
·
Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira: TÜFE’de yüzde 6,76 ağırlığa sahip olan bu
grubun Yİ-ÜFE ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Konut kira artışı 2022-2024 Temmuz
döneminde yasal düzenleme ile yüzde 25 olarak belirlenmişti. Ancak yüzde 25
kira artışı sınırlandırması anlamını yitirdiğinden, uygulama 2024 Temmuz ayı
başında sonlandırılmış ve tekrar eski sisteme dönülmüştür. Buna göre, mevcut
kiracılar için azami kira artışı, yıllık ortalama TÜFE enflasyonu ile yasal
olarak sınırlandırılmaktadır. 2026 Haziran ayında kiralar yüzde 2,65
oranında artmış ve yıllık kira artışı yüzde 47,87, ortalama yıllık kira artışı ise
yüzde 58,90 olmuştur. Son yıllarda enflasyonun yanı sıra konut
fiyatlarındaki aşırı yükseliş ve deprem felaketi de kiraları olumsuz etkilemiştir.
Toplumda kiralara ve aidatlara ilişkin şikâyetler uzun süredir devam etmektedir.
Haziran ayında kira sözleşmesi
yenileyecek olanlar için yasal kira artış oranı yüzde 32,03’tür.
·
Enerji Fiyatları: Elektrik, gaz, su ve yakıtlardan oluşan
enerji grubunun TÜFE içindeki ağırlığı 2025 yılında, yüzde 11,25’ten yüzde 10,22’ye
gerilemişti. Yeni TÜFE’de bu pay daha da gerilemiş ve 2026 yılında yüzde 7,07’ye
düşmüştür. “Yönetilen-Yönlendirilen
Fiyatların” büyük bir kısmı bu grupta yer almakta ve enerji fiyatları vergi ve
kamu müdahalesi ile kontrol edilmektedir. 2026 Haziran ayında Yİ-ÜFE’de enerji fiyatları
yüzde 3,04 oranında artmış ve yıllık artış oranı ise yüzde 24,98 olmuştur. TÜFE
enerji grubunda ise Nisan ayında yüzde 14,4 artan enerji fiyatları, Mayıs
ayında yüzde 0,17, Haziran ayında ise yüzde 0,91 gerilemiştir. Nisan ayında
yüzde 9,22 oranında artan petrol ürünleri fiyatları, Mayıs ayında yüzde 2,96,
Haziran ayında da yüzde 3,94 gerilemiştir. İran Savaşının etkisiyle
uluslararası piyasalarda aşırı yükselen mazot ve benzin fiyatlarının
tüketicilere yansımasını sınırlandırmak için Nisan ayında uygulamaya konulan
eşel-mobil sistemi, Mayıs ve Haziran ayında da yürürlükte kalmıştır.
·
2026
Haziran ayında su fiyatları yüzde 0,23, katı yakıt (odun-kömür) fiyatları yüzde
0,47, doğalgaz fiyatları yüzde 2,09, elektrik fiyatları ise 2,69 oranında
yükselmiştir. Yıllık olarak doğalgaz fiyatları yüzde 105,26, su fiyatları yüzde
27,01, elektrik fiyatları yüzde 22,14, tüpgaz fiyatları yüzde 42,04, akaryakıt
fiyatları ise yüzde 31,69 oranında artmıştır.
·
Gıda Fiyatları: 2026 Haziran ayında gıda
fiyatları yüzde 0,16 yükselmiştir. Taze meyve-sebze fiyatları yüzde 10,22 oranında
gerilemiş, işlenmiş gıda fiyatları ise yüzde 2,60 oranında artmıştır. Yıllık gıda
fiyatları artışı yüzde 35,44’e yükselmiştir. 2026 Ocak-Haziran döneminde işlenmiş
gıda fiyatları yüzde 18,15, işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 22,21 artmıştır. Bu
dönemde taze-sebze fiyatlarındaki yükseliş ise yüzde 27,49 olmuştur.
·
Giyim
ve Ayakkabı Fiyatları: 2026
Nisan ayında yüzde 8,94, Mayıs ayında yüzde
11,29 artan giyim-ayakkabı fiyatları, Haziran ayında yüzde 0,18 gerilemiştir. 2026
Haziran ayında bu grupta yıllık fiyat artışı yüzde 14,18, yıllık ortalama fiyat
artışı ise yüzde 9,40 olmuştur. Buna
karşın Yİ-ÜFE’de 2026 Haziran ayında giyim eşyası fiyatları aylık artışı yüzde 0,85,
yıllık fiyat artışı yüzde 29,73, yıllık
ortalama fiyat artışı ise yüzde 31,54 olarak gerçekleşmiştir.
|
|
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder