2026 Nisan-Haziran-Sanayi sektöründe Reel Birim Ücret

 

2026 Nisan-Haziran Döneminde

Sanayi Sektöründe Reel Birim Ücret

(Zafer YÜKSELER, 23 Ağustos 2026)

                 TÜİK, 2026 Nisan-Haziran dönemine ilişkin 2021=100 bazlı işgücü girdi göstergelerini açıklamıştır. 2026 yılı 2.çeyreğinde sanayi sektöründe çalışılan saat endeksi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,5 artmış, yıllık ortalamada ise yüzde 3,2 oranında gerilemiştir. Sanayi üretim endeksi de 2026 yılı 2.çeyreğinde yüzde 1,8, yıl genelinde ise yüzde 1,6 oranında artış göstermiştir. Saatlik işgücü verimi 2.çeyrekte yüzde 1,3, yıl genelinde ise yüzde 4,8 yükselmiştir. Saatlik işgücü maliyeti (kazanç), 2.çeyrekte yüzde 32,7 oranında artmıştır.  İşgücü verimine göre düzeltilmiş nominal birim ücret endeksi ise (İşgücü maliyeti(kazanç)/İşgücü verimi) 2026 yılı 2.çeyreğinde yıllık olarak yüzde 31, yıllık ortalamada yüzde 31,7 oranında yükselmiştir (Tablo:1). 2026 yılı Nisan-Haziran döneminde, yıllık olarak, TÜFE yüzde 32,4, Yİ-ÜFE yüzde 31,9 oranında artış göstermiştir. Sanayi sektöründe TL cinsinden reel birim ücret TÜFE’ye göre yüzde 1,1, Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 0,7 oranında düşüş göstermiştir. Aynı dönemde dolar cinsinden reel birim ücret yüzde 11,7, Euro cinsi reel birim ücret ise yüzde 8,9 oranında yükselmiştir.

            Yıllık ortalamalar incelendiğinde, 2026 yılı 2.çeyreğinde işgücü maliyeti (kazanç) yüzde 37,6, nominal birim ücret ise yüzde 31,7 artmıştır. TÜFE bazlı reel birim ücret yüzde 0,4 gerilerken, Yİ-ÜFE bazlı reel birim ücret yüzde 1,9, dolar cinsi reel birim ücret yüzde 9,5, Euro cinsi reel birim ücret ise yüzde 2 oranında yükselmiştir (Tablo:1).    

Tablo:1-Sanayi Sektörüne İlişkin Göstergeler ve Birim Ücret Endeksi (2021=100)   II. Çeyrek (Nisan-Haziran)  Yıllık Ortalama 2025 2026 % Değişim 2025 2026 % Değişim Çalışılan Saat Endeksi 95,7 96,2 0,5 103,7 100,4 -3,2 Üretim Endeksi 105,7 107,6 1,8 108,3 110,0 1,6 Saatlik İşgücü Verimi 110,4 111,9 1,3 104,6 109,6 4,8 Saatlik İşgücü Kazanç Endeksi (1) 1.030,7 1.367,4 32,7 843,7 1.160,9 37,6 TÜFE Endeksi 549,9 727,9 32,4 493,2 651,1 32,0 Yİ-ÜFE 588,1 775,9 31,9 538,8 695,2 29,0 Dolar Endeksi 436,6 512,0 17,3 402,8 484,7 20,3 Euro Endeksi 419,8 505,1 20,3 372,1 479,6 28,9 Nominal Birim Ücret (2) 933,4 1.222,5 31,0 807,3 1.063,0 31,7 Reel Birim Ücret Endeksi                 TL. Cinsi-TÜFE’ye Göre (3) 169,7 167,9 -1,1 163,1 162,5 -0,4     TL. Cinsi-Yİ-ÜFE’ye Göre 158,7 157,6 -0,7 149,2 152,1 1,9     Dolar Cinsi 213,8 238,8 11,7 199,6 218,5 9,5     Euro Cinsi 222,3 242,0 8,9 216,4 220,7 2,0 Kaynak:TÜİK ve kendi hesaplamalarımız. (1) İşgücü Kazanç Endeksi, EYT’liler için yapılan kıdem/ihbar tazminatı ödemelerini kapsamamaktadır. (2) Nominal Birim Ücret= Saatlik İşgücü Kazancı/Saatlik İşgücü Verimi. (3) Reel Ücret Endeksi-TL. Cinsi-TÜFE’ye Göre= Nominal Birim Ücret/TÜFE Endeks

2015 sonrası dönemde TÜFE bazlı reel birim ücret endeksinde istikrar gözlenirken, dolar ve Yİ-ÜFE bazlı reel birim ücret gerilemiştir (Grafik:2). Özellikle 2015 yılı 3.çeyreğinden itibaren, işgücü verimliliğindeki artışın da katkısıyla, dolar cinsi reel birim ücret endeksinde hızlı bir düşüş olduğu görülmektedir. Ancak bu eğilim 2022 yılı ikinci yarısından itibaren tersine dönmüştür. Bu dönemde işgücü maliyetlerindeki yükseliş, TÜFE, dolar ve Euro cinsi reel birim ücretlerde artış eğilimini başlatmıştır. 2023 yılında nominal birim ücret endeksindeki artışın yüzde 100’ü aşması reel birim ücret endekslerinin de hızla yükselmesine neden olmuş ve bu eğilim 2024 yılında da devam etmiştir. 2025 ve 2026 yıllarında ücret artışlarının sınırlı tutulması ve işgücü verimliliğindeki artış, yıllıklandırılmış verilere göre reel birim ücretlerdeki yükselişi durdurmuş, 2025 yılının 4.çeyreğinden itibaren TÜFE bazlı reel birim ücret endeksi gerilemiş, dolar cinsi endeks ise artışını sürdürmüştür (Grafik:2).

Hayat pahalılığı ve geçim sorununun arttığı bir dönemde, döviz cinsi reel birim ücretlerdeki yükseliş ekonomide ciddi bir ikilemi de beraberinde getirmiştir. Bir taraftan ücret artışları baskı altına alınırken, diğer taraftan döviz kurundaki değerlenme ile enflasyon kontrol edilmeye çalışılmaktadır. Bu durum geçim sorununu daha da ağırlaştırırken, rekabet gücü kaybının üretimi sınırladığı, ihracat ve istihdamda gerilemeye yol açtığı ve ekonomide ciddi bir reel dengesizlik ortaya çıkardığı anlaşılmaktadır.