2025 Aralık-Ödemeler Dengesi Gelişmeleri

 

2025 ARALIK- ÖDEMELER DENGESİ GELİŞMELERİ

(Zafer YÜKSELER, 13 Şubat 2026)

2024 Ocak-Aralık döneminde 10.415 milyon dolar açık veren cari işlemler dengesi, 2025 Aralık ayında 7.253 milyon dolar, Ocak-Aralık döneminde ise 25.207 milyon dolar açık vermiştir. Geçen yıla göre cari açıktaki artış dış ticaret dengesindeki bozulmadan kaynaklanmıştır. 2024 yılı Ocak-Aralık döneminde 82.230 milyon dolar olan dış ticaret açığı, 2025 yılı Aralık ayında 9.301 milyon dolar, Ocak-Aralık döneminde ise 92.004 milyon dolar olmuştur. 2025 yılında ihracat 261,8 milyar dolardan 273,4 milyar dolara, ithalat ise 344 milyar dolardan  365,4 milyar dolara yükselmiştir. 2025 yılında parasal olmayan altın dengesinde önemli bir bozulma gözlenmiş ve açık, 2025 yılında 13,7 milyar dolardan 20,1 milyar dolara çıkmıştır. Enerji dengesinde ise sınırlı bir iyileşme gözlenmiş, 2024 yılında 49 milyar dolar olan açık, 2025 yılında 47,2 milyar dolara gerilemiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç dış ticaret dengesi 2024 yılında 19,5 milyar dolar açık verirken, 2025 Aralık ayında 2,7 milyar dolar, Ocak-Aralık döneminde ise 24,7 milyar dolar açık vermiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç cari işlemler dengesi fazlası 2024 yılında 52,3 milyar dolar, 2025 yılında ise 42,1 milyar dolar olmuştur. Ancak 2025 yılında ilk kez Aralık ayında parasal olmayan altın ve enerji hariç denge 0,7 milyar dolar açık vermiştir.

2024 Ocak-Aralık döneminde 61,3 milyar dolar fazla veren hizmetler dengesi 2025 Aralık ayında 2,7 milyar dolar, Ocak-Aralık döneminde ise 63,5 milyar dolar fazla vermiştir. Net seyahat gelirleri 2025 yılında 2,1 milyar dolar yükselmiş ve  51 milyar dolar olmuştur. Faiz, portföy, kar transferleri ve ücret ödemelerinden oluşan “birincil gelir dengesi” , 2024 yılında 15,9 milyar dolar, bu yıl ise 18,5 milyar dolar açık vermiştir.

2024 yılı genelinde 0,6 milyar dolar artış gösteren resmi rezerv varlıklar, 2025 Mart ayındaki siyasi gelişmelerin etkisiyle Mart ayında 15,1 milyar dolar, Nisan ayında da 25 milyar dolar gerilemişti. Mayıs-Ağustos döneminde resmi rezerv varlıklar  33,8 milyar dolar artış göstermiştir. Resmi rezerv varlıklar Eylül ayında 8,7 milyar dolar, Ekim ayında 1,6 milyar dolar, Kasım ayında 4,8 milyar dolar, Aralık ayında ise 4,1 milyar dolar gerilemiş, böylece 2025 yılındaki rezerv azalışı 22 milyar dolar olmuştur.Bu dönemde, resmi rezerv varlıklar içinde yer alan altın rezervleri 48,1 milyar dolar artarak 112,4 milyar dolara yükselmiştir. Bu yükseliş altın fiyatlarındaki yüzde 64,2 oranındaki artıştan kaynaklanmıştır. 2025 yılında altın rezervlerindeki artışın 43,9 milyar doları fiyat artışından gelmiştir. 2024 Ocak-Aralık döneminde 5,7 milyar dolar artan bankaların rezervleri, 2025 yılı Aralık ayında 2,9 milyar dolar artmış, Ocak-Aralık döneminde ise 4,6 milyar dolar yükselmiştir. 2024 Ocak-Aralık döneminde negatif 11,3 milyar dolar olan Net Hata ve Noksan kalemi, Aralık ayında pozitif 1 milyar dolar olmuş, 2025 yılı Ocak-Aralık döneminde ise negatif 16,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

                2025 Ocak ayında sıcak para girişinde önemli bir artış olmuş, takip eden aylarda dalgalanma gözlenmiştir. Mart ayı sonundaki siyasi operasyonların etkisi Nisan ayında belirginleşmiştir. 2025 Nisan ayında, yurtdışı yerleşiklerin borçlanma senedi varlıkları 7,3 milyar dolar, bankaların kısa vadeli kredi kullanımları ise 6,1 milyar dolar azalmış ve sıcak paradan toplam 13,2 milyar dolar çıkış yaşanmıştır. Mayıs-Ekim döneminde 18,5 milyar dolar, Kasım ayında 2 milyar dolar, Aralık ayında ise 0,5 milyar dolar sıcak para girişi olmuştur. Böylece 2024 yılında 39,4 milyar dolar olan sıcak para girişi, 2025 yılında 15,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılında yurtdışı yerleşikler borsadaki varlıklarını 2,1 milyar dolar, mevduatlarını 9,4 milyar dolar, borçlanma senetlerini 9,9 milyar dolar artırmıştır. Bankalar kısa vadeli kredi kullanımlarını 8,6 milyar dolar azaltırken diğer sektörler kısa vadeli kredi kullanımlarını 2,4 milyar dolar artırmıştır.

2025 Aralık ayında ortalama dolar kuru, geçen yıla göre, yüzde 22 oranında artmıştır. Bu dönemde yıllık TÜFE artışı yüzde 30,9, yıllık Yİ-ÜFE artışı ise yüzde 27,7 olmuştur. 2025 yılı Aralık ayı itibariyle, yıllık bazda, Türk lirası TÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 1,7. Yİ-ÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 2,7, oranında değer kaybetmiştir. Ancak, Ocak-Aralık dönemi dikkate alındığında, Türk lirasının TÜFE bazlı reel kur endeksine göre yüzde 7,6, Yİ-ÜFE bazlı reel kur endeksine göre ise yüzde 1,2 değerlendiği görülmektedir.

                İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 yılında yüzde 76,1 iken, 2025 yılında yüzde 74,8’e gerilemiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç ihracat/ithalat oranı ise yüzde 92,5’ten yüzde 91,2’ye inmiştir. Genel ihracat-ithalat oranındaki bozulma büyük ölçüde ithalattaki artıştan kaynaklanmaktadır. 2025 yılında ihracat yüzde 4,4 oranında artarken, ithalat yüzde 6,2 oranında yükselmiştir. Bu dönemde, yatırım malı ithalatı yüzde 8,2, ara malı ithalatı yüzde 5, tüketim malı ithalatı ise yüzde 8,7 oranında artış göstermiştir. 2025 yılında  dış ticaret hadleri lehimize dönmüş, ihracat fiyatları yüzde 5,2, ithalat fiyatları yüzde 1,5 artmıştır.  İhracat miktar endeksi yüzde 0,7 gerilerken, ithalat miktar endeksi yüzde 4,6 yükselmiştir.