MAKROEKONOMİK PERFORMANS ENDEKSİ (MPE)

2026 Yılı Nisan-Haziran Dönemi Değerlendirmesi

Hazırlayan:Zafer YÜKSELER                                                                          Sayı:33 – 31 Ağustos 2026

·Büyüme: 2026 yılı Nisan-Haziran döneminde GSYH yüzde 2,3 oranında büyümüştür. Bu dönemde tarım sektörü yüzde 13,3, sanayi sektörü yüzde 2,4, GHI-Hizmetler sektörü yüzde 0,5  oranında büyürken, inşaat sektörü yüzde 1,9 oranında gerilemiştir. İmalat sanayi katma değeri yüzde 2,4 oranında artış göstermiştir. Hane halkı tüketimi yüzde 3,5, yatırımlar yüzde 0,6 artmış, kamu tüketimi yüzde 1,8, mal ve hizmet ithalatı yüzde 6,4, mal ve hizmet ihracatı ise yüzde 3,4 gerilemiştir. Net ihracatın büyümeye katkısı pozitif yüzde 0,6 puan olurken, stokların katkısı negatif yüzde 0,5 puan olmuştur. Toplam yurtiçi talep büyümesi, GSYH büyümesinin altında kalmış ve yüzde 1,8 olarak gerçekleşmiştir. 2026 yılı Nisan-Haziran döneminde işgücü ödemelerinin GSYH içindeki payı yüzde 34,3’e gerilerken, net işletme artığı/karma gelirin payı yüzde 37,4’e yükselmiştir.

·Enflasyon: 2025 yılı Nisan-Haziran döneminde yüzde 36,1 olan yıllık ortalama TÜFE enflasyonu, 2026 yılının aynı döneminde yüzde 32,4’e gerilemiştir. Ancak TÜFE ilk çeyreğe göre yükselmiştir. Bu dönemde GSYH deflatörü yüzde 32,9, Yİ-ÜFE yüzde 28,5, dolar kuru ise yüzde 17,3 oranında artmıştır. TCMB ortalama fonlama maliyeti geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 46 iken, 2026 yılının aynı döneminde yüzde 40’a gerilemiştir.

 ·İstihdam: 2025 Nisan-Haziran döneminde yüzde 8,2 olan işsizlik oranı, 2026 yılında yüzde 7,6’ya gerilemiştir. İşsiz+zamana bağlı eksik istihdam oranı yüzde 20’ye, atıl işsizlik oranı ise yüzde 30,3’e inmiştir. 2026 yılı Ocak-Mart döneminde yüzde 1,4 gerileyen toplam istihdam, Nisan-Haziran döneminde yüzde 0,1 artmıştır.2026 yılı Nisan-Haziran döneminde, sanayi istihdamı yüzde 3,4 gerilemiş, hizmet istihdamı ise yüzde 1,4 artmıştır.

·Dış Denge: 2025 yılı Nisan-Haziran döneminde, GSYH’nin yüzde 3,1 oranında açık veren cari işlemler dengesi, 2026 yılının aynı döneminde yüzde 2,5 oranında açık vermiştir. Bu dönemde net enerji ithalatı, İran savaşı etkisiyle, 9,8 milyar dolardan 14,2 milyar dolara yükselmiş, net altın ithalatı 5,4 milyar dolardan 2,5 milyar dolara gerilemiş, cari işlemler dengesi ise 10,9 milyar dolar açık vermiştir. Bu dönemde seyahat gelirleri sınırlı ölçüde gerilerken, ihracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 71’den yüzde 74,8’e yükselmiştir. 2025 yılı ilk çeyreğinde 239 milyar dolar olan uluslararası rezervler 2026 yılı ikinci çeyreğinde, altın fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle 210 milyar dolara gerilemiştir

·İç Denge: 2026 yılı ikinci çeyreğinde bütçe açığının GSYH’ya oranı yüzde1,9’dan yüzde 2,6’ya yükselmiştir. Aynı dönemde nakit açığının GSYH’ya oranı ise yüzde 2,7’den yüzde 2,3’e gerilemiştir. 2025 yılı Nisan-Haziran döneminde yüzde 97,7 olan vergilerin faiz dışı harcamaları karşılama oranı, 2026 yılının aynı döneminde yüzde 87,7’ye inmiştir. Bu düşüşte, enflasyonla mücadele çerçevesinde, akaryakıt fiyatlarını kontrol etmek amacıyla yapılan ÖTV indirimleri etkili olmuştur. 2025 Nisan-Haziran döneminde yüzde 44,5 olan Hazine borçlanma faizi, 2026 yılının aynı döneminde yüzde 40,6 olmuştur. 2026 yılı Nisan-Haziran döneminde faiz dışı denge GSYH’nın yüzde 0,3’ü kadar fazla verirken, program tanımlı faiz dışı bütçe dengesi GSYH’nin yüzde 0,6’sı kadar açık vermiştir. Geçen yılın aynı döneminde her iki dengede, sırasıyla, yüzde 2,6 ve yüzde 2,4 oranında fazla vermişti.

Tablo:1- Makroekonomik Performans Endeksi ve Bileşenlerinde Gelişmeler (1)

Alan	Gösterge	Birim	Nisan-Haziran Dönemi
			2010-21 Ort.	2024	2025	2026
1.Büyüme	GSYH Büyüme Hızı	Yıllık % Değ.	6,0	2,4	4,8	2,3
2.Enflasyon	TÜFE	Yıllık % Değ.	10,6	72,3	36,1	32,4
3.İstihdam	Genel İşsizlik Oranı	%	10,0	8,4	8,2	7,6
4.Dış denge	Cari İşl. Den./GSYH	%	-5,1	-1,6	-3,1	-2,5
5.İç Denge	Bütçe Denge. /GSYH	%	-1,4	-2,3	-1,9	-2,6
MPE		Endeks	96,7	84,0	91,9	91,9

(1)MPE, kapsamdaki 5 göstergenin ağırlıklı ortalamasıdır. MPE oluşturulurken, gösterge değerlerine 100 ilave edilmektedir. Büyüme pozitif, diğer göstergeler negatif işleme tabi tutulmaktadır. MPE oluşturulurken, büyüme %30, enflasyon %20, işsizlik %20, cari işlemler dengesi % 15, bütçe dengesi % 15 oranı ile ağırlıklandırılmıştır.

 

·Makroekonomik Performans Endeksi (MPE): 2026 yılı Ocak-Mart döneminde 91,5 olan MPE değeri, Nisan-Haziran döneminde 91,9 değerine yükselmiş ve geçen yıl ile aynı seviyeye gelmiştir.  Geçen yıla göre, büyüme performansı zayıflarken, iç dengede sınırlı bozulma gözlenmiştir. Sanayi istihdamı gerilerken, toplam istihdam çok sınırlı yükselmiş, hizmet istihdamının katkısıyla, işsizlik oranlarında düşüş gözlenmiştir. Enflasyon ve dış denge göstergelerinde sınırlı bir iyileşme söz konusudur. 2026 yılı ikinci  çeyreğinde büyüme performansı, tarım ve sanayi sektöründen kaynaklanmış, inşaat katma değeri gerilerken, GHI hizmetler sektörü büyümesi de oldukça sınırlı kalmıştır. Resmi işsizlik oranı belirgin ölçüde gerilerken, geniş tanımlı işsizlik oranları yüksek seviyesini korumuştur. Mal ve hizmet ihracatındaki düşüş dış dengede, faiz ödemelerindeki yükseliş ise iç denge açısından risk teşkil etmektedir (Tablo:2).

Ekonominin genel performansını gösteren MPE’de, 2024 yılına göre belirgin bir iyileşme görülmektedir. Ancak, ekonominin performansında 2025 yılı ikinci yarısından itibaren duraganlık söz konusudur. Ekonomik büyümedeki yavaşlama, sanayi üretim ve istihdamındaki gerileme, ihracat performansındaki zayıflık, döviz kurlarındaki değerlenmeye karşılık enflasyondaki katılığın devam etmesi, önümüzdeki dönemde mevcut politikaların devamı açısından risk teşkil etmektedir.

 

 

·Makroekonomik Dengesizlik: Yukarıdaki grafikte yer alan GSYH ve MPE değerleri arasındaki fark ekonomide makroekonomik dengesizlikler hakkında da fikir vermektedir. 2010-2020 döneminde GSYH ile MPE endeks değeri arasındaki ortalama fark 8,8 puandır. Bu fark 2021 yılından itibaren belirgin ölçüde artmış ve 2021-2023 döneminde ortalama 17,9 puana yükselmiştir. Makroekonomik dengesizlik 2022 yılı genelinde 21,2 puan ile en yüksek seviyesine ulaşmış, 2024 yılında 16,7 puana , 2025 yılında ise 12 puana gerilemiştir. 2025 yılı Nisan-Haziran döneminde 13 puan olan GSYH ile MPE arasındaki fark, 2026  Ocak-Mart döneminde 10,9, Nisan-Haziran döneminde ise 10,4 puana gerilemiştir.

 

 

  Tablo: 2 – Temel Ekonomik Göstergeler (Dönem Ortalamaları)

		Ocak-Mart		Nisan-Haziran
Göstergeler	Birim	2025	2026	2025	2026
1. BÜYÜME
GSYH Büyüme Hızı	Yıllık %Değ.	2,6	2,6	4,8	2,3
Tarım	Yıllık % Değ.	0,0	4,8	-4,5	13,3
Sanayi	Yıllık % Değ.	-1,0	-0,5	6,7	2,4
İmalat Sanayi	Yıllık % Değ.	-2,0	-1,3	7,4	2,4
İnşaat	Yıllık % Değ.	8,6	3,2	11,4	-1,9
GHI Hizmetler	Yıllık % Değ.	1,6	3,5	5,8	0,5
Yerleşik Hane Halkı Tüketimi	Yıllık % Değ.	1,6	5,1	4,7	3,5
G.S.Sabit Sermaye Yatırımı	Yıllık % Değ.	2,0	3,1	9,3	0,6
Mal ve Hizmet İhracatı	Yıllık % Değ.	-0,2	-12,7	1,8	-3,4
Mal ve Hizmet İthalatı	Yıllık % Değ.	2,6	-2,0	8,6	-6,4
İşgücü Ödemeleri/GSYH	%	38,0	38,1	34,1	34,3
Net İşletme Artığı-Karma Gelir/GSYH	%	32,4	33,7	36,7	37,4
2. ENFLASYON
TÜFE	Yıllık % Değ.	39,7	31,0	36,1	32,4
Yİ-ÜFE	Yıllık % Değ.	25,3	27,6	23,4	28,5
GSYH Zımni Fiyat Deflatörü	Yıllık % Değ.	34,8	32,6	37,1	32,9
Dolar Kuru Artışı	Yıllık % Değ.	17,2	20,5	19,7	17,3
TCMB Ortalama Fonlama Maliyeti	%	46,0	40,0	46,0	40,0
3. İSTİHDAM
Toplam İstihdam Büyümesi	Yıllık % Değ.	-0,3	-1,4	-0,2	0,1
Sanayi Sektörü İstihdamı	Yıllık % Değ.	-0,3	-3,5	-1,2	-3,4
Hizmet Sektörü İstihdamı	Yıllık % Değ.	-0,1	0,2	1,3	1,4
Genel İşsizlik Oranı	%	8,6	8,6	8,2	7,6
İşsiz+Zamana Bağlı Eksik İstihdam	%	18,9	20,9	21,6	20,0
4. DIŞ DENGE
Cari İşlemler Dengesi/GSYH	%	-4,1	-6,0	-3,1	-2,5
Altın Hariç Cari İşlemler Dengesi/GSYH	%	-2,9	-4,8	-1,7	-1,9
İhracat	Yıllık % Değ.	2,4	-3,1	5,7	10,1
İthalat	Yıllık % Değ.	4,5	4,6	9,8	4,5
İhracat/İthalat	%	74,4	68,9	71,0	74,8
Toplam Uluslararası Rezervler/İthalat	Kat	2,3	2,6	2,1	2,2
5. İÇ DENGE
Bütçe Dengesi/GSYH	%	-5,7	-2,5	-1,9	-2,6
Faiz Dışı Denge/GSYH	%	-2,0	2,7	2,6	0,3
Program Tanımlı Faiz Dışı D./GSYH	%	-2,6	1,6	2,4	-0,6
Vergi Gelirleri/Faiz Dışı Harcamalar	%	76,2	94,7	97,7	87,7
DİBS Bileşik Faiz Oranı	%	36,8	35,8	44,5	40,6
Nakit Bütçe Dengesi/GSYH	%	-7,2	-3,5	-2,7	-2,3
Hazine İç Borçlanması (Net)/GSYH	%	5,1	2,6	4,7	2,1
MPE	Endeks	89,7	91,5	91,9	91,9