2026 Ocak- Ödemeler Dengesi Gelişmeleri

 

2026 OCAK- ÖDEMELER DENGESİ GELİŞMELERİ

(Zafer YÜKSELER, 12 Mart 2026)

2025 Ocak ayında 4.0 milyar dolar açık veren cari işlemler dengesi, 2026 Ocak ayında 6.8 milyar dolar açık vermiştir. Yıllıklandırılmış cari işlemler dengesi geçen yılın Ocak ayında 14,6 milyar dolar açık verirken, 2026 Ocak ayında açık 32,9 milyar dolara yükselmiştir. Aylık ve yıllıklandırılmış cari açıktaki yükseliş dış ticaret dengesindeki bozulmadan kaynaklanmıştır. 2025 yılı Ocak ayında 7,5 milyar dolar olan dış ticaret açığı, 2026 yılı Ocak ayında 8,4 milyar dolar, yıllıklandırılmış dış ticaret açığı ise 83,6 milyar dolardan 93 milyar dolara çıkmıştır. 2026 yılı Ocak ayında ihracat, geçen yıla göre yüzde 4 gerileyerek 20,3 milyar dolar olmuş, ithalat geçen yılın seviyesinde kalmış ve 28,7 milyar dolar olmuştur. Yıllıklandırımış ihracat 262,9 milyar dolardan 272,5 milyar dolara, ithalat ise 346,5 milyar dolardan  365,5 milyar dolara yükselmiştir. 2025 yılında parasal olmayan altın dengesinde önemli bir bozulma gözlenmiş ve açık, 2025 yılında, 13,7 milyar dolardan, 20,1 milyar dolara çıkmıştır. Açık 2026 Ocak ayında da devam etmiş ve 1,1 milyar dolardan 1,4 milyar dolara çıkmıştır. Enerji dengesinde 2025 yılı genelinde ve 2026 Ocak ayında  sınırlı bir iyileşme gözlenmiş,  Ocak ayı itibariyle yıllıklandırılmış açık 49 milyar dolardan 46,4 milyar dolara gerilemiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç cari işlemler dengesi fazlası 2024 yılında 49,7 milyar dolar, 2025 yılında ise 37,3 milyar dolar olmuştur. Ancak 2026 Ocak ayında parasal olmayan altın ve enerji hariç denge 1,2 milyar dolar açık vermiştir.

2025 Ocak ayında 3 milyar dolar fazla veren hizmetler dengesi 2026 yılında 2,6 milyar dolar fazla vermiş ve yıllıklandırılmış hizmetler dengesi fazlası  61,2 milyar dolardan 63,1 milyar dolara yükselmiştir. Net seyahat gelirleri 2026 Ocak ayında 2,5 milyar dolar, yıllıklandırılmış net seyahat geliri ise   51,1 milyar dolar olmuştur. Faiz, portföy, kar transferleri ve ücret ödemelerinden oluşan “birincil gelir dengesi” , 2025 Ocak ayında 1,4 milyar dolar, 2026 yılında ise 2,2 milyar dolar açık vermiş, yıllıklandırılmış açık , 18,6 milyar dolardan 24,1 milyar dolara yükselmiştir.

2024 yılı genelinde 0,6 milyar dolar artış gösteren resmi rezerv varlıklar, 2025 Mart ayındaki siyasi gelişmelerin etkisiyle Mart ayında 15,1 milyar dolar, Nisan ayında da 25 milyar dolar gerilemişti. Mayıs-Ağustos döneminde resmi rezerv varlıklar  33,8 milyar dolar artmış, Eylül-Aralık döneminde ise 19,2 milyar dolar gerilemiş, böylece 2025 yılındaki rezerv azalışı 22 milyar dolar olmuştur.  2025 yılında, resmi rezerv varlıklar içinde yer alan altın rezervleri 48,1 milyar dolar artarak 112,4 milyar dolara yükselmiştir. Bu yükseliş altın fiyatlarındaki yüzde 64,2 oranındaki artıştan kaynaklanmıştır. 2025 yılında altın rezervlerindeki artışın 43,9 milyar doları fiyat artışından gelmiştir. 2026 Ocak ayında altın rezervleri 21,4 milyar dolar artmış, artışın 20,5 milyar doları altın fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanmıştır. Ancak döviz rezervlerindeki gerilemenin etkisiyle, Ocak ayında  resmi rezerv varlıklardaki artış 12 milyar dolar olmuştur. 2025 yılında 4,6 milyar dolar artan banka rezervleri, 2026 Ocak ayında çok sınırlı artmıştır.  2025 yılında negatif 12,7 milyar dolar olan Net Hata ve Noksan kalemi, 2026 Ocak ayında da negatif 1,2 milyar dolar olmuştur.

                2025 Ocak ayında sıcak para girişinde önemli bir artış olmuş, takip eden aylarda dalgalanma gözlenmiştir. Mart ayı sonundaki siyasi operasyonların etkisi Nisan ayında belirginleşmiş ve sıcak paradan çıkış yaşanmıştır. 2024 yılında 39,4 milyar dolar olan sıcak para girişi 2025 yılında16,2 milyar dolara gerilemiştir. 2026 Ocak ayında sıcak para girişi 14 milyar dolara yükselmiştir. 2026 Ocak ayında yurtdışı yerleşikler borsadaki varlıklarını 1,5 milyar dolar, mevduatlarını 6,3 milyar dolar, borçlanma senetlerini 6 milyar dolar artırmıştır. Bankalar kısa vadeli kredi kullanımlarını 0,4 milyar dolar azaltırken diğer sektörler kısa vadeli kredi kullanımlarını 0,6 milyar dolar artırmıştır.

2026 Ocak ayında ortalama dolar kuru, geçen yıla göre, yüzde 21,6 oranında artmıştır. Bu dönemde yıllık TÜFE artışı yüzde 30,7, yıllık Yİ-ÜFE artışı ise yüzde 27,2 olmuştur. 2026 Ocak ayı itibariyle, yıllık bazda, Türk lirası TÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 2,5. Yİ-ÜFE bazlı Reel Kur Endeksine göre yüzde 3,8, oranında değer kaybetmiştir. Ancak, Ocak ayı itibariyle yıllıklandırılmış verilere göre, Türk lirasının TÜFE bazlı reel kur endeksine göre yüzde 5,5 oranında değerlendiği görülmektedir.

                İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Ocak ayında yüzde 73,8 iken, 2026 yılında yüzde 70,8’e gerilemiştir. Parasal olmayan altın ve enerji hariç ihracat/ithalat oranı ise yüzde 93,7’den yüzde 87,2’ye inmiştir. Genel ihracat-ithalat oranındaki bozulma büyük ölçüde ithalattaki artıştan kaynaklanmaktadır. Yıllıklandırılmış verilere göre 2026 yılı Ocak ayında ihracat yüzde 3,6 oranında artarken, ithalat yüzde 5,5 oranında yükselmiştir. 2026 Ocak ayında yatırım malı ithalatı yüzde 9,7 artarken, ara malı ithalatı yüzde 1, tüketim malı ithalatı ise yüzde 5,7 oranında azalış göstermiştir. 2025 yılında  dış ticaret hadleri lehimize dönmüş, ihracat fiyatları yüzde 5,2, ithalat fiyatları yüzde 1,5 artmıştır.  İhracat miktar endeksi yüzde 0,7 gerilerken, ithalat miktar endeksi yüzde 4,6 yükselmiştir.