2026 EYLÜL- REEL KESİM BEKLENTİLERİ

 

REEL KESİMİN MALİYET-ENFLASYON VE GENEL GİDİŞAT BEKLENTİLERİ

(Zafer YÜKSELER, 21 Eylül 2026)

                TCMB İktisadi Yönelim Anketi verilerine göre, 2026 Şubat-Nisan döneminde, İran savaşının etkisiyle önemli ölçüde gerileyen genel gidişata ilişkin beklenti, Mayıs ve Haziran aylarında yükselmiş, Temmuz-Ağustos aylarında belirgin bir düşüşün ardından Eylül ayında tekrar yükselmiştir. Reel kesim güven endeksi, Ağustos ayında yüzde 1,2, Eylül ayında ise yüzde 0,1 oranında artmıştır (Grafik:1). 2026 Eylül ayında reel kesim güven endeksi göstergelerinden gelecek üç aya ilişkin üretim hacmi beklentisi yüzde 0,4, ihracat sipariş beklentisi yüzde 4,6, yatırım harcaması beklentisi ise yüzde 0,6 oranında gerilemiştir. 2026 Eylül ayında mevcut duruma ilişkin toplam sipariş beklentisi yüzde 3,5, son üç aya ilişkin toplam sipariş beklentisi ise yüzde 0,4 oranında artış göstermiştir. Temmuz ve Ağustos aylarında artış gösteren gelecek 3 aya ilişkin istihdam beklentisi, Eylül ayında da yüzde 1,4 oranında yükselmiştir.

                2026 Ocak-Haziran döneminde ortalama yüzde 74,1 seviyesinde gerçekleşen mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış kapasite kullanım oranı, Temmuz ve Ağustos aylarında  gerilemiş, Eylül ayında ise tekrar yüzde 74,1’e yükselmiştir. İmalat sanayi genelinde kapasite kullanım oranı, Eylül ayında geçen yıla göre 0,3 puan artmıştır. Kapasite kullanım oranı, geçen yılın Ağustos ayına göre, dayanıklı tüketim malları grubunda 2,1 puan gerilerken, yatırım malları grubunda 2,4 puan artış göstermiştir.

2026 Mart-Nisan döneminde artış gösteren gelecek üç aya ilişkin ortalama birim maliyet beklentisi, Mayıs-Temmuz dönemindeki belirgin düşüşün ardından, Ağustos ayında yüzde 2,8, Eylül ayında ise yüzde 6,8 oranında artış göstermiştir (Grafik:2). 2026 Mart-Nisan döneminde önemli ölçüde yükselen gelecek üç aya ilişkin iç piyasa satış fiyatı beklentisi Mayıs-Temmuz döneminde belirgin ölçüde gerilemiş, Ağustos ayındaki sınırlı düşüşün ardından, Eylül ayında yüzde 13,8 yükselmiştir (Grafik:3). 2025 Eylül ayında yüzde 34,5 olan gelecek 12 aya ilişkin ÜFE enflasyon beklentisi, 2026 Şubat ayında yüzde 30,2’ye gerilemiş, Ağustos ayında yüzde 31,2, Eylül ayında ise yüzde 31 olmuştur. Piyasa Katılımcıları Beklenti Anketinde gelecek 12 ay sonrasına ilişkin TÜFE enflasyon beklentisi ise, 2025 Eylül ayındaki yüzde 22,3 olan seviyesinden, 2026 Şubat ayında yüzde 22,1’e gerilemiş, Eylül ise yüzde 23,7 olmuştur. Mart ayından itibaren üretici ve tüketicilerin enflasyon beklentilerinde, İran savaşının etkisiyle sınırlı bir bozulma gözlenmiştir. Üreticilerin enflasyon beklentisinin halen yüksek seviyesini koruduğu görülmektedir.